Zeinu Hizkuntza kurtsoak

Milaka nekazari eta indigena bildu dira La Pazen bitarteko Gobernuaren aurka

Datu ofizialen arabera, protestek dagoeneko hamabi hildako, 508 zauritu eta 460 atxilotu utzi dituzte 25 eguneko manifestazioetan.

La Paz departamenduko hainbat probintziatako milaka nekazari eta indigenek Jeanine Ibañez Boliviako bitarteko presidentearen Gobernuaren aurka egin dute, wiphala, jatorrizko komunitateen bandera eta aberriko ikurra aldarrikatzeko.

Gainera, nekazariek eta indigenek "pertsona ez atsegintzat" jo dute Carlos Mesa presidente ohia, baita Santa Cruzeko Luis Fernando Camacho eta Potosiko Marco Antonio Pumari ere, Evo Moralesen kontrakoak. Urriaren 20ko hauteskundeen ostean istilu gogorren erdigune bilakatu den La Pazen izandako galerak 13 milioi dolar ingurukoak dira dagoeneko.

Luis Revilla La Pazeko alkateak azaldu duenez, galera horiek azken astean "udal jabetzari" eragindako kalteen balantzea dira.

Horrenbestez, Revillak "modu baketsuan" protesta egiteko eskatu die La Pazera iristen diren herritarrei. Bolivia krisi batean murgilduta dago urriaren 20ko hauteskundeen ostean: hasiera batean protestak Evo Moralesen aurka izan ziren, laugarren agintaldi jarraitua lortzeko iruzur salaketengatik.

Moralesek Presidentetzari uko egin zion joan den igandean eta hurrengo egunean Mexikora joan zen asilatu gisa, ordutik jarraitzaileen protestak uxatuz.

Datu ofizialen arabera, protestek dagoeneko hamabi hildako, 508 zauritu eta 460 atxilotu utzi dituzte 25 eguneko manifestazioetan.

Bere burua Boliviako presidente izendatu ostean, Añezek ukatu egin du estatu-kolpea

Bestalde, Adriana Salvatierra Boliviako Senatuko presidenteak argitu du ez duela dimititu, eta, beraz, erantsi du berari egokituko litzaiokeela Evo Morales ordezkatzea Errepublikako Presidentetzan.

Jeanine Añezek bere burua Boliviako bitarteko presidente izendatu zuen atzo eta gaur izendapen horren zilegitasuna defendatu du, Evo Moralesek eta bere aliatuek salatu duten Estatu-kolpea ukatuz, eta krisi sozio-politikoari amaiera emango dion hauteskundeak egiteko behar den denbora baino ez dela karguan mantenduko hitzemanez.

Hortaz, bere aldi baterako agintaldiko helburuak hauek izango direla aurreratu du: batetik, Moralesi berriro hauteskundeetara aurkezteko aukera eman zion Auzitegi Konstituzionalaren epaia indargabetzea; eta bigarrenik, "hauteskunde orokorretarako deialdia ahalik eta denbora laburrenean" egitea.

Hauteskunde prozesu "garbia" izango dela ziurtatu du, eta "baldintza konstituzionalak betetzen dituzten herritar guztiek" parte hartu ahalko dutela azpimarratu du.

Evo Morales Mexikora joan da babes bila, baina Boliviara laster itzultzeko asmoa du

Bestalde, Jeanine Auñez senatariak herrialdeko presidentetza hartzeko moduan dagoela esan du, 90 eguneko epean berriro hauteskundeak deituko dituen trantsizioko gobernu bat ezartzeko.

Bolivia kaosean murgilduta dago Evo Moralesek presidente kargua utzi, eta Mexikora joateko hegazkin bat hartu ostean, bertan asilo politikoa eskatzeko asmoz. Testuinguru horretan, Boliviako Poliziak Boliviako Armadaren laguntza eskatu du, protestei aurre egin eta kaleetan ordena publikoa berrezartzeko.

Boliviako Parlamentuak atzo jaso zuen Moralesen dimisio-gutuna, eta, bertan esan duenez, 13 urte eta 9 hilabetez gobernatu duen herrialdean indarkeria saihestu nahi du erabaki horrekin.

Moralesek bart aireratutako txio baten bidez baieztatu du Mexikora bidean zela, herrialdeak eskainitako babes politikoa onartu ondoren, baina Boliviara laster "indar eta energia gehiagorekin" itzultzeko asmoarekin joan dela azaldu du.

Oposizioak urriaren 20ko hauteskundeetan iruzur egin zela salatu ostean, Evo Moralesen aldeko eta kontrako protesta bortitzak izan dira herrialdean, eta hiru hildako eta 400 zauritu baino gehiago utzi dituzte jada.

Bestalde, Jeanine Auñez oposizioko Batasun Demokrataren (UD) senatari eta Boliviako Senatuko bigarren presidenteordeak herrialdeko presidentetza hartzeko prest dagoela esan du, 90 eguneko epean berriro hauteskundeak deituko dituen trantsizioko gobernu bat ezartzeko.

Jonquerako muga itxi duten manifestariak errepidetik ateratzen hasi dira

Espainiako eta Frantziako estatuak bereizten dituen muga erabat itxita dute AP-7an, Madrili negozia dezan eskatzeko egiten ari diren protestaren baitan.

Guztira 19 pertsona atxilotu dituzte, 18 Frantziako Jendarmeriak eta bat Mossoek, Tsunami Democraticek deitutako La Jonquerako (AP-7, Girona) mugako pasabidearen blokeoan, Generalitateko Poliziak eta Ekialdeko Pirinioetako prefekturak baieztatu dutenez.

Jendarmeriak atxilotutakoak Perpinyako Auzialdi Handiko Auzitegira bidali dituzte, eta han erabaki beharko du fiskalak inputatu ala aske utzi. Mossoek atxilotuari agintaritzaren agenteen aurkako atentatu delitua egotzi diote.

Ia 24 orduz Espainiako eta Frantziako estatuak bereizten dituen muga erabat itxita izan ondoren, Frantziako aldean polizia-dispositiboa indartu dute, eta jendarmeriako agenteak, errepidean eserita zeuden manifestariak banan-banan aterarazten hasi dira.

Manifestariek “bakearen alde” daudela oihukatu dute, eta poliziaren jarreraren aurrean lapikoak jo dituzte. Frantziako Poliziak, gas negar-eragilea jaurti die manifestariei, eta horietako batzuk korrika joan dira.

319 hildako eta 15.000 zauritu Iraken, duela sei aste protestak hasi zirenetik

Urriaren 1ean hasi ziren langabezia, ustelkeria eta oinarrizko zerbitzurik eza salatzeko protestak. Zibilak dira biktima gehienak.

Aste gatazkatsuak bizi dituzte Iraken urria hasi zenetik. Gaur, Irakeko Giza Eskubideetarako Goi Batzorde Independenteak txostena kaleratu du, eta, horren arabera, 319 pertsona hil dira, manifestariak eta segurtasun indarretako kideak zenbatuta, eta 15.000 inguru zauritu, duela sei aste protestak hasi zirenetik.

Urriaren 1ean hasi ziren protestak, langabeziaren, ustelkeriaren eta oinarrizko zerbitzurik ezaren aurka. Agintean dagoen klase politikoaren pribilegioak eta herritarren bizi-baldintza eskasak salatzen dituzte manifestariek.

Amnistia Internazionalak (AI) salatu duenez, biktima gehienak zibilak dira. Larunbat honetan bertan, sei manifestari hil dituzte poliziek, lau tiroz eta bi negarra eragiteko gas-poteen ondorioz. Erabilera militarrerako gas negar-eragilea zibilen aurka ez jaurtitzeko eskatu du AIk, hilgarriak izan baitaitezke.

Evo Moralesek dimisioa aurkeztu du

Karguari uko egin eta gero, bera atxilotzeko "legez kanpoko" agindu bat dagoela salatu du eta "kolpistei" Estatu Zuzenbidea suntsitzea egotzi die.

Evo Morales Boliviako presidenteak karguari uko egin dio igande honetan, Amerikako Estatuen Erakundeak urriaren 20ko hauteskundeak errepikatzea eskatu ondoren.

"Bake soziala itzultzea nahi dugu, mundu guztiak jakin dezala nola talde oligarkikoek demokraziaren aurka egiten duten", adierazi du karguari uko egiteko egin duen hitzaldian.

Moralesek Carlos Mesa eta Fernando Camacho oposizioaren buruzagiak ere hartu ditu hizpide. "Espero dut Mesak, Camachok eta beste batzorde zibikok ez diezaiotela herriari kalte egin eta gezurrik esan", esan du. Orain arte Boliviako presidente izan denak bere alderdikide batzuk emandako dimisioei buruz esan du mehatxuak eta bahiketak izan direla tarteko. "Karguari uko egin diot ez ditzaten nire anai-arrebak gehiago jazarri eta mehatxatu", argudiatu du.

"Kolpe hau salatu nahi dut. Borroka ez da hemen amaituko. Berdintasunaren eta bakearen alde borrokan jarraituko dugu", adierazi du Evo Moralesek.

Osasun-prestazio zorrotzagoak Frantzian, migratzaile irregular eta errefuxiatuentzat

Emmanuel Macronen Gobernuaren helburua da iruzurraren eta abusuen aurka borrokatzea. 2020tik, halaber, europarrak ez direnei lan-baimenak emateko, kuotak ezarriko dituzte urtero.

Frantziako Gobernuak, iruzurraren eta abusuen aurka borrokatzeko helburua argudiatuta, egoera irregularrean dauden migratzaileentzako eta asilo-eskatzaileentzako osasun-prestazio batzuetako kontrola mugatu eta zorroztuko ditu.

Asteazken honetan eman dute horren berri, immigrazioa aztergai izan duen hainbat ministeriok osatutako batzorde bat amaituta. Halaber, baieztatu egin dute Frantziak, 2020tik aurrera, kuotak ezarriko dituela urtero, europarrak ez diren herritarrei lan-baimenak emateko, langileak zein arlotan behar diren kontuan izanik.

Ezkerrean, Macron presidentearen alderdiko parlamentari batzuen artean ere (mehatxua egin dute, esanez aukera dagoela aurkako botoa emateko), polemika sortu du neurrietako batek, bereziki: asilo-eskaria aurkeztu dutenei, lehen hiru hilabeteetan, osasun-prestazioak mugatzea.

Epe horretan, premiazko arreta soilik jasoko dute; asmoa da eskaera mediku-arrazoiengatik egiten dutenei estimulua kentzea.

Estatuko Laguntza Medikua izenekoaren onuradunen egiaztapenak zorroztuko dituzte, "paperarik gabeko" migratzaileei dagokienez; baimen mediku espezifikoa izan beharko dute tratamendu jakin batzuk jasotzeko, begi-lausoetako edo belauneko ebakuntzetarako, edo fisioterapia saioetarako, besteak beste.

Frantzian bisa turistiko batekin sartzen dutenek eta herrialdean irregular moduan geratzen direnek ezin izango dute Estatuko Laguntza Medikuaren onuradunak izan bisa iraungi eta hiru hilabetera, gutxienez.

Macronek eta Xik 100.000 milioi dolar eskatu dituzte urtean klima-aldaketaren aurka

Halaber, ekosistemen degradazioa eteteko eta lehengoratzeko asmo handiko neurriak hartzeko "konpromiso irmoa" eskatu diete Frantziako eta Txinako presidenteek gainerako agintari politikoei.

Klima-aldaketari aurre egiteko, 2025era arte urtero 100.000 milioi dolar bideratzeko eskatu diete Emmanuel Macron Frantziako presidenteak eta Xi Jinping Txinako homologoak herrialde garatuei. Halaber, 2020ra arte kopuru hori bera emateko konpromisoa betetzeko deia egin diete.

Testuinguru horretan, "belaunaldi berrien etorkizuna bermatzeko aurrekaririk gabeko ahaleginak egiteko prest" agertu dira Macron eta Jinping, eta klima-aldaketari aurre egiteko nazioarteko herrialdeen "ahaleginak bultzatu" eta "garapen berderako trantsizioa bizkortzeko" prest agertu dira.

Adierazpen horren bidez, 2020. urtea amaitu aurretik, berotegi-efektua eragiten duten gasen isuria gutxitze aldera 2050era arteko garapen-estrategiak abiatzeko dei egiten diete "herrialde guztiei, nazioarteko agintariei, enpresei eta gobernuz kanpoko erakundeei".

Bestalde, biodibertsitatearen alde urratsak emateko "konpromiso irmoa" eskatu diete bi presidenteek gainerako agintari politikoei, eta elkarrekin lan egiteko deia egin diete, hemendik eta 2030era aurreikusitako "biodibertsitatearen galerari aurre egiteko".

Halaber, ekosistemak lehengoratzeko konpromisoa hartzeko eta lurreko eta itsasoko "ekosistemen degradazioa eteteko eta lehengoratzeko asmo handiko neurriak" hartzeko eskatu diete, gutxienez hondatutako ekosistemen % 30 berreskura dadin.

Gutxienez 65 pertsona hil dira Pakistan iparraldean, tren batean izandako sutean

Suak trenaren hiru konpartimentu kiskali ditu, janaria prestatzeko konboian gas bonbona bat lehertu ostean. Hainbat pertsona zauritu dira.

Gutxienez 65 pertsona hil eta beste hainbat zauritu dira ostegun honetan Pakistan iparraldeko herri baten tren batean izandako sutean,.

Tokiko agintarien esanetan, suak trenaren hiru konpartimentu kiskali ditu, janaria prestatzeko bagoian gas-bonbona bat lehertu ostean.

"Bi bonbona lehertu dira sukaldean. Janaria prestatzen ari ziren eta zartaginean olioa zuten. Horrek sua bizitu du", adierazi du, Pakistango Trenbide ministroak. "Trena martxan zegoela salto eginda hil dira pertsona gehienak”, esan du eta sua berehala itzali dutela jakinarazi du.

Ezbeharra izan den barruti horretako larrialdietarako zerbitzuko buruak hildakoen kopurua baieztatu du, eta gorpuak DNA proben bidez identifikatuko dituztela azaldu du.

Pakistango lehen ministroak, bere aldetik, doluminak eman dizkie hildakoen senideei, eta zaurituak ahalik eta ondoren artatzea espero duela esan du.

Sute handia izan da Santiagoko erdigunean, Txileko protestetan

Astelehen honetan izan da, herrialdearen hiriburuko merkataritza-gune batean, Gobernuaren egoitzarantz zihoan ibilaldi baten ostean.

Herritarren nahigabea plazaratzeko asmoz Txileko Gobernuaren egoitza den Moneda jauregirantz zihoan protesta bat sute handi batekin amaitu da astelehen honetan Santiagon, merkataritza-gune batean, herrialdearen hiriburuko erdigunean. Protestan, halaber, hainbat istilu eta barrikada izan dira.

Protesta deitu dutenek Moneda jauregiko hesien aurreraino heldu nahi zuten, herritarren nahigabea adierazteko, baina, Karabineroek manifestariei aurre egin ondoren, protestariak Gobernuaren egoitzatik 200 bat metrora geratu dira.

Borroka horien erdian, zenbait txanodunek merkataritza-gunea ixten zuen hesi metalikoa hautsi dute, eta hiru solairuko eraikinean sartu dira, dendak arpilatzera.

Arpilatzea amaituta, sutea izan da merkataritza-gunearen barruan (batez ere, jantzi-dendak zeuden bertan), eta sua barreiatzen hasi da, suhiltzaileek kontrolpean hartu arte. Sutea aldameneko bi eraikinetara zabaldu da (bulegoak daude horietan), baina, esan bezala, suhiltzaileak bertaratu dira eta garrak merkataritza gunetik kanpora ez zabaltzea lortu dute.

Aldameneko eraikinetara barreiatzeko zorian izan da, baina, azkenean, ez da halakorik gertatu, suhiltzaileei esker.

Frantziak alerta ezarri du, Al Baghdadi hil ostean izan daitezkeen atentatuen aurrean

Al Baghdadi larunbat gauean hil zen, AEBko segurtasun indar bereziek Sirian, Turkiako mugatik gertu, egindako operazio militar batean.

Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak gutuna bidali die bere ministerioko agintari nagusiei, Abu Bakr al Baghdadi Estatu Islamikoko buruzagia Sirian hil ostean, herrialdean izan daitezkeen atentatuen aurrean zaintza areagotzeko eskatuz.

"Propaganda jihadista areagotu daiteke datozen egunetan, haren heriotzagatik mendeku ekintzak eskatuz, eta, beraz, beharrezkoa da zaintza zorroztea herrialdean, bereziki zuen sailetan egingo diren ekitaldi publikoetan", ohartarazi du Frantziako Barne ministroak gutun horretan, Reuters albiste-agentziak zabaldu duenez.

Al Baghdadi larunbat gauean hil zen, AEBko segurtasun indar bereziek Sirian, Turkiako mugatik gertu, egindako operazio militar batean. Estatu Islamikoaren gorakadaren erantzulea izan zen, eta, 2014an, kalifa-herria aldarrikatu zuen. Igandean, Donald Trump AEBko presidenteak Al Baghdadiren heriotzaren berri eman zuen.

Bi etxebizitza miatu dituzte Ipar Irlandan, kamioi batean topatutako gorpuen harira

Susmagarria, 25 urteko kamioilari ipar-irlandarra, Essexeko polizia-etxe batera eraman dute atxilotuta, eta poliziek galdeketa egin diote, gertatutakoaren ingurukoak argitzeko asmoz.

Erresuma Batuko Poliziak bi etxebizitza miatu ditu Ipar Irlandan, bart kamioi baten barruan 39 hilotz topatu ostean, Essex konderriko industria-gune batean, Ingalaterran.

Tokiko hedabideen arabera, susmagarria Mo Robinson da, 25 urteko kamioilari ipar-irlandarra. Ggidaria heriotza horiekin zerikusia duelakoan atxilotu dute, eta, bitartean, biktimak identifikatzeko lanean ari dira.

Erresuma Batuko Krimenaren Agentzia Nazionalak, bestalde, gertaera horietan parte hartu ahal izan zuten "antolatutako talde kriminalak" identifikatzeko lanean ari dela jakinarazi du.

Erresuma Batuko Poliziak atzo esan zuenaren arabera, kamioiaren kabina Ipar Irlandatik heldu zen, eta Purfeeten hartu zuen trailerra. Bulgariako Atzerri Gaietarako Ministerioak adierazi duenez, ordea, atoia Bulgarian dago erregistratuta, Irlandako herritar batena den konpainia baten izenean.

Segurtasun indarrak biktimak identifikatzeko lanean ari dira: adin nagusiko 38 pertsona eta nerabe bat.

Testurik gabe

Testurik gabe.

Testurik gabe.

Txileko Gobernuak metroaren prezioaren igoera baliogabetu du, protesten ondorioz

Txileko presidentea gobernuko eta oposizioko alderdiekin bilduko da gaur, "akordio sozial bat" adosteko asmoz. Azken egunotan 13 pertsona hil dira herrialdean.

Txileko Gobernuak bertan behera utzi du Santiagoko metroko txartelen prezioaren igoera, herritarren protesten ondorioz. Azken egunotan 13 pertsona hil dira bertan izandako protestetan; azkena Santiago erdialdeko supermerkatu batean hil da, elektrokutatuta.

Bestalde, Txileko presidentea Gobernuko eta oposizioko alderdiekin bilduko da gaur, asteartea, "akordio sozial bat" adosten saiatzeko. Metroko txartelak garestitu ostean herrialdean piztutako protestekin amaitu nahi du horrela Piñerak.

Joan den astean hasi ziren protestak, azken hilabeteetan gobernuak lau aldiz garestitu duelako metroko txartelaren prezioa. Manifestazioak are bortitzagoak izan dira asteburuan, eta manifestariek kalteak eragin dituzte garraio publikoan. Horrez gain, arpilatzeak ere izan dira herrialdean.

Testuinguru horretan, agintariak larrialdi egoera ezarri zuen ostiralean, eta etxeratze agindua jarri zuen indarrean Santiagon eta inguruko beste hiri batzuetan. Oraingoz, baina, atzera egin du neurri polemiko horretan, eta metroko txartelaren prezioa izoztea erabaki du.

10 pertsona hil dira Txilen metroaren garestitzearen kontrako protestetan

Piñeraren gobernuak milaka militar jarri ditu kaleetan ordena publikoa berrezartzeko. Presidentearen esanetan, "gerran" daude "etsai boteretsu eta errukigabe" baten kontra.

Andres Chadwick Txileko Barne ministroak jakinarazi duenez, gutxienez 10 pertsona hil dira azken egunetan metroko txartelen salneurria igotzearen kontra abiatutako protestetan.

Chadwicken esanetan, azken 24 orduetan 960 pertsona atxilotu dituzte —horietatik 244, etxeratze aginduan—. Guztira, indarkeriazko 103 ekintza zenbatu dituzte: 50, metropolian bertan, eta 53, herrialdeko gainerako guneetan.

Protestak bortitzagoak bihurtu dira azken orduetan: barrikadak daude nonahi, baita sute eta arpilatzeak ere.

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak 'brexit'aren inguruko akordioa adostu dute

Bruselan iragarri dute, Europako goi-buruek 'brexit'aren harira egiten ari diren bileraren baitan.

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak akordioa adostu dute azkenik brexitaren harira, Jean-Claude Juncker Europako Kontseiluko presidenteak gaur (osteguna) iragarri duenez.

Bruselan iragarri du Junckerrek berria, Europako goi-buruek 'brexit'aren harira egiten ari diren bileraren baitan.

Europako Kontseiluko presidenteak hala iragarri du Twitterren.

Milaka nekazari eta indigena bildu dira La Pazen bitarteko Gobernuaren aurka

Milaka nekazari eta indigena bildu dira La Pa...
Milaka nekazari eta indigena bildu dira La Pazen bitarteko Gobernuaren aurka

Datu ofizialen arabera, protestek dag...
2:14 min.

Datu ofizialen arabera, protestek dagoeneko hamabi hildako, 508 zauritu eta 460 atxilotu utzi dituzte 25 eguneko manifestazioetan.

La Paz departamenduko hainbat probintziatako milaka nekazari eta indigenek Jeanine Ibañez Boliviako bitarteko presidentearen Gobernuaren aurka egin dute, wiphala, jatorrizko komunitateen bandera eta aberriko ikurra aldarrikatzeko. Gainera, nekazariek eta indigenek "pertsona ez atsegintzat" jo dute Carlos Mesa presidente ohia, baita Santa Cruzeko Luis Fernando Camacho eta Potosiko Marco Antonio Pumari ere, Evo Moralesen kontrakoak. Urriaren 20ko hauteskundeen ostean istilu gogorren erdigune bilakatu den La Pazen izandako galerak 13 milioi dolar ingurukoak dira dagoeneko. Luis Revilla La Pazeko alkateak azaldu duenez, galera horiek azken astean "udal jabetzari" eragindako kalteen balantzea dira. Horrenbestez, Revillak "modu baketsuan" protesta egiteko eskatu die La Pazera iristen diren herritarrei. Bolivia krisi batean murgilduta dago urriaren 20ko hauteskundeen ostean: hasiera batean protestak Evo Moralesen aurka izan ziren, laugarren agintaldi jarraitua lortzeko iruzur salaketengatik. Moralesek Presidentetzari uko egin zion joan den igandean eta hurrengo egunean Mexikora joan zen asilatu gisa, ordutik jarraitzaileen protestak uxatuz. Datu ofizialen arabera, protestek dagoeneko hamabi hildako, 508 zauritu eta 460 atxilotu utzi dituzte 25 eguneko manifestazioetan.

2019/11/15

Bere burua Boliviako presidente izendatu ostean, Añezek ukatu egin du estatu-kolpea

Bere burua Boliviako presidente izendatu oste...
Bere burua Boliviako presidente izendatu ostean, Añezek ukatu egin du estatu-kolpea

Bestalde, Adriana Salvatierra Bolivia...
1:21 min.

Bestalde, Adriana Salvatierra Boliviako Senatuko presidenteak argitu du ez duela dimititu, eta, beraz, erantsi du berari egokituko litzaiokeela Evo Morales ordezkatzea Errepublikako Presidentetzan.

Jeanine Añezek bere burua Boliviako bitarteko presidente izendatu zuen atzo eta gaur izendapen horren zilegitasuna defendatu du, Evo Moralesek eta bere aliatuek salatu duten Estatu-kolpea ukatuz, eta krisi sozio-politikoari amaiera emango dion hauteskundeak egiteko behar den denbora baino ez dela karguan mantenduko hitzemanez. Hortaz, bere aldi baterako agintaldiko helburuak hauek izango direla aurreratu du: batetik, Moralesi berriro hauteskundeetara aurkezteko aukera eman zion Auzitegi Konstituzionalaren epaia indargabetzea; eta bigarrenik, "hauteskunde orokorretarako deialdia ahalik eta denbora laburrenean" egitea. Hauteskunde prozesu "garbia" izango dela ziurtatu du, eta "baldintza konstituzionalak betetzen dituzten herritar guztiek" parte hartu ahalko dutela azpimarratu du.

2019/11/14

Evo Morales Mexikora joan da babes bila, baina Boliviara laster itzultzeko asmoa du

Evo Morales Mexikora joan da babes bila, bain...
Evo Morales Mexikora joan da babes bila, baina Boliviara laster itzultzeko asmoa du

Bestalde, Jeanine Auñez senatariak he...
1:48 min.

Bestalde, Jeanine Auñez senatariak herrialdeko presidentetza hartzeko moduan dagoela esan du, 90 eguneko epean berriro hauteskundeak deituko dituen trantsizioko gobernu bat ezartzeko.

Bolivia kaosean murgilduta dago Evo Moralesek presidente kargua utzi, eta Mexikora joateko hegazkin bat hartu ostean, bertan asilo politikoa eskatzeko asmoz. Testuinguru horretan, Boliviako Poliziak Boliviako Armadaren laguntza eskatu du, protestei aurre egin eta kaleetan ordena publikoa berrezartzeko. Boliviako Parlamentuak atzo jaso zuen Moralesen dimisio-gutuna, eta, bertan esan duenez, 13 urte eta 9 hilabetez gobernatu duen herrialdean indarkeria saihestu nahi du erabaki horrekin. Moralesek bart aireratutako txio baten bidez baieztatu du Mexikora bidean zela, herrialdeak eskainitako babes politikoa onartu ondoren, baina Boliviara laster "indar eta energia gehiagorekin" itzultzeko asmoarekin joan dela azaldu du. Oposizioak urriaren 20ko hauteskundeetan iruzur egin zela salatu ostean, Evo Moralesen aldeko eta kontrako protesta bortitzak izan dira herrialdean, eta hiru hildako eta 400 zauritu baino gehiago utzi dituzte jada. Bestalde, Jeanine Auñez oposizioko Batasun Demokrataren (UD) senatari eta Boliviako Senatuko bigarren presidenteordeak herrialdeko presidentetza hartzeko prest dagoela esan du, 90 eguneko epean berriro hauteskundeak deituko dituen trantsizioko gobernu bat ezartzeko.

2019/11/12

Jonquerako muga itxi duten manifestariak errepidetik ateratzen hasi dira

Jonquerako muga itxi duten manifestariak erre...
Jonquerako muga itxi duten manifestariak errepidetik ateratzen hasi dira

Espainiako eta Frantziako estatuak be...
1:37 min.

Espainiako eta Frantziako estatuak bereizten dituen muga erabat itxita dute AP-7an, Madrili negozia dezan eskatzeko egiten ari diren protestaren baitan.

Guztira 19 pertsona atxilotu dituzte, 18 Frantziako Jendarmeriak eta bat Mossoek, Tsunami Democraticek deitutako La Jonquerako (AP-7, Girona) mugako pasabidearen blokeoan, Generalitateko Poliziak eta Ekialdeko Pirinioetako prefekturak baieztatu dutenez. Jendarmeriak atxilotutakoak Perpinyako Auzialdi Handiko Auzitegira bidali dituzte, eta han erabaki beharko du fiskalak inputatu ala aske utzi. Mossoek atxilotuari agintaritzaren agenteen aurkako atentatu delitua egotzi diote. Ia 24 orduz Espainiako eta Frantziako estatuak bereizten dituen muga erabat itxita izan ondoren, Frantziako aldean polizia-dispositiboa indartu dute, eta jendarmeriako agenteak, errepidean eserita zeuden manifestariak banan-banan aterarazten hasi dira. Manifestariek “bakearen alde” daudela oihukatu dute, eta poliziaren jarreraren aurrean lapikoak jo dituzte. Frantziako Poliziak, gas negar-eragilea jaurti die manifestariei, eta horietako batzuk korrika joan dira.

2019/11/12

319 hildako eta 15.000 zauritu Iraken, duela sei aste protestak hasi zirenetik

319 hildako eta 15.000 zauritu Iraken, duela ...
319 hildako eta 15.000 zauritu Iraken, duela sei aste protestak hasi zirenetik

Urriaren 1ean hasi ziren langabezia, ...
1:23 min.

Urriaren 1ean hasi ziren langabezia, ustelkeria eta oinarrizko zerbitzurik eza salatzeko protestak. Zibilak dira biktima gehienak.

Aste gatazkatsuak bizi dituzte Iraken urria hasi zenetik. Gaur, Irakeko Giza Eskubideetarako Goi Batzorde Independenteak txostena kaleratu du, eta, horren arabera, 319 pertsona hil dira, manifestariak eta segurtasun indarretako kideak zenbatuta, eta 15.000 inguru zauritu, duela sei aste protestak hasi zirenetik. Urriaren 1ean hasi ziren protestak, langabeziaren, ustelkeriaren eta oinarrizko zerbitzurik ezaren aurka. Agintean dagoen klase politikoaren pribilegioak eta herritarren bizi-baldintza eskasak salatzen dituzte manifestariek. Amnistia Internazionalak (AI) salatu duenez, biktima gehienak zibilak dira. Larunbat honetan bertan, sei manifestari hil dituzte poliziek, lau tiroz eta bi negarra eragiteko gas-poteen ondorioz. Erabilera militarrerako gas negar-eragilea zibilen aurka ez jaurtitzeko eskatu du AIk, hilgarriak izan baitaitezke.

2019/11/11

Evo Moralesek dimisioa aurkeztu du

Evo Moralesek dimisioa aurkeztu du...
Evo Moralesek dimisioa aurkeztu du

Karguari uko egin eta gero, bera atxi...
1:37 min.

Karguari uko egin eta gero, bera atxilotzeko "legez kanpoko" agindu bat dagoela salatu du eta "kolpistei" Estatu Zuzenbidea suntsitzea egotzi die.

Evo Morales Boliviako presidenteak karguari uko egin dio igande honetan, Amerikako Estatuen Erakundeak urriaren 20ko hauteskundeak errepikatzea eskatu ondoren. "Bake soziala itzultzea nahi dugu, mundu guztiak jakin dezala nola talde oligarkikoek demokraziaren aurka egiten duten", adierazi du karguari uko egiteko egin duen hitzaldian. Moralesek Carlos Mesa eta Fernando Camacho oposizioaren buruzagiak ere hartu ditu hizpide. "Espero dut Mesak, Camachok eta beste batzorde zibikok ez diezaiotela herriari kalte egin eta gezurrik esan", esan du. Orain arte Boliviako presidente izan denak bere alderdikide batzuk emandako dimisioei buruz esan du mehatxuak eta bahiketak izan direla tarteko. "Karguari uko egin diot ez ditzaten nire anai-arrebak gehiago jazarri eta mehatxatu", argudiatu du. "Kolpe hau salatu nahi dut. Borroka ez da hemen amaituko. Berdintasunaren eta bakearen alde borrokan jarraituko dugu", adierazi du Evo Moralesek.

2019/11/11

Osasun-prestazio zorrotzagoak Frantzian, migratzaile irregular eta errefuxiatuentzat

Osasun-prestazio zorrotzagoak Frantzian, migr...
Osasun-prestazio zorrotzagoak Frantzian, migratzaile irregular eta errefuxiatuentzat

Emmanuel Macronen Gobernuaren helburu...
1:57 min.

Emmanuel Macronen Gobernuaren helburua da iruzurraren eta abusuen aurka borrokatzea. 2020tik, halaber, europarrak ez direnei lan-baimenak emateko, kuotak ezarriko dituzte urtero.

Frantziako Gobernuak, iruzurraren eta abusuen aurka borrokatzeko helburua argudiatuta, egoera irregularrean dauden migratzaileentzako eta asilo-eskatzaileentzako osasun-prestazio batzuetako kontrola mugatu eta zorroztuko ditu. Asteazken honetan eman dute horren berri, immigrazioa aztergai izan duen hainbat ministeriok osatutako batzorde bat amaituta. Halaber, baieztatu egin dute Frantziak, 2020tik aurrera, kuotak ezarriko dituela urtero, europarrak ez diren herritarrei lan-baimenak emateko, langileak zein arlotan behar diren kontuan izanik. Ezkerrean, Macron presidentearen alderdiko parlamentari batzuen artean ere (mehatxua egin dute, esanez aukera dagoela aurkako botoa emateko), polemika sortu du neurrietako batek, bereziki: asilo-eskaria aurkeztu dutenei, lehen hiru hilabeteetan, osasun-prestazioak mugatzea. Epe horretan, premiazko arreta soilik jasoko dute; asmoa da eskaera mediku-arrazoiengatik egiten dutenei estimulua kentzea. Estatuko Laguntza Medikua izenekoaren onuradunen egiaztapenak zorroztuko dituzte, "paperarik gabeko" migratzaileei dagokienez; baimen mediku espezifikoa izan beharko dute tratamendu jakin batzuk jasotzeko, begi-lausoetako edo belauneko ebakuntzetarako, edo fisioterapia saioetarako, besteak beste. Frantzian bisa turistiko batekin sartzen dutenek eta herrialdean irregular moduan geratzen direnek ezin izango dute Estatuko Laguntza Medikuaren onuradunak izan bisa iraungi eta hiru hilabetera, gutxienez.

2019/11/07

Macronek eta Xik 100.000 milioi dolar eskatu dituzte urtean klima-aldaketaren aurka

Macronek eta Xik 100.000 milioi dolar eskatu ...
Macronek eta Xik 100.000 milioi dolar eskatu dituzte urtean klima-aldaketaren aurka

Halaber, ekosistemen degradazioa etet...
1:38 min.

Halaber, ekosistemen degradazioa eteteko eta lehengoratzeko asmo handiko neurriak hartzeko "konpromiso irmoa" eskatu diete Frantziako eta Txinako presidenteek gainerako agintari politikoei.

Klima-aldaketari aurre egiteko, 2025era arte urtero 100.000 milioi dolar bideratzeko eskatu diete Emmanuel Macron Frantziako presidenteak eta Xi Jinping Txinako homologoak herrialde garatuei. Halaber, 2020ra arte kopuru hori bera emateko konpromisoa betetzeko deia egin diete. Testuinguru horretan, "belaunaldi berrien etorkizuna bermatzeko aurrekaririk gabeko ahaleginak egiteko prest" agertu dira Macron eta Jinping, eta klima-aldaketari aurre egiteko nazioarteko herrialdeen "ahaleginak bultzatu" eta "garapen berderako trantsizioa bizkortzeko" prest agertu dira. Adierazpen horren bidez, 2020. urtea amaitu aurretik, berotegi-efektua eragiten duten gasen isuria gutxitze aldera 2050era arteko garapen-estrategiak abiatzeko dei egiten diete "herrialde guztiei, nazioarteko agintariei, enpresei eta gobernuz kanpoko erakundeei". Bestalde, biodibertsitatearen alde urratsak emateko "konpromiso irmoa" eskatu diete bi presidenteek gainerako agintari politikoei, eta elkarrekin lan egiteko deia egin diete, hemendik eta 2030era aurreikusitako "biodibertsitatearen galerari aurre egiteko". Halaber, ekosistemak lehengoratzeko konpromisoa hartzeko eta lurreko eta itsasoko "ekosistemen degradazioa eteteko eta lehengoratzeko asmo handiko neurriak" hartzeko eskatu diete, gutxienez hondatutako ekosistemen % 30 berreskura dadin.

2019/11/06

Gutxienez 65 pertsona hil dira Pakistan iparraldean, tren batean izandako sutean

Gutxienez 65 pertsona hil dira Pakistan iparr...
Gutxienez 65 pertsona hil dira Pakistan iparraldean, tren batean izandako sutean

Suak trenaren hiru konpartimentu kisk...
0:52 min.

Suak trenaren hiru konpartimentu kiskali ditu, janaria prestatzeko konboian gas bonbona bat lehertu ostean. Hainbat pertsona zauritu dira.

Gutxienez 65 pertsona hil eta beste hainbat zauritu dira ostegun honetan Pakistan iparraldeko herri baten tren batean izandako sutean,. Tokiko agintarien esanetan, suak trenaren hiru konpartimentu kiskali ditu, janaria prestatzeko bagoian gas-bonbona bat lehertu ostean. "Bi bonbona lehertu dira sukaldean. Janaria prestatzen ari ziren eta zartaginean olioa zuten. Horrek sua bizitu du", adierazi du, Pakistango Trenbide ministroak. "Trena martxan zegoela salto eginda hil dira pertsona gehienak”, esan du eta sua berehala itzali dutela jakinarazi du. Ezbeharra izan den barruti horretako larrialdietarako zerbitzuko buruak hildakoen kopurua baieztatu du, eta gorpuak DNA proben bidez identifikatuko dituztela azaldu du. Pakistango lehen ministroak, bere aldetik, doluminak eman dizkie hildakoen senideei, eta zaurituak ahalik eta ondoren artatzea espero duela esan du.

2019/10/31

Sute handia izan da Santiagoko erdigunean, Txileko protestetan

Sute handia izan da Santiagoko erdigunean, Tx...
Sute handia izan da Santiagoko erdigunean, Txileko protestetan

Astelehen honetan izan da, herrialdea...
1:26 min.

Astelehen honetan izan da, herrialdearen hiriburuko merkataritza-gune batean, Gobernuaren egoitzarantz zihoan ibilaldi baten ostean.

Herritarren nahigabea plazaratzeko asmoz Txileko Gobernuaren egoitza den Moneda jauregirantz zihoan protesta bat sute handi batekin amaitu da astelehen honetan Santiagon, merkataritza-gune batean, herrialdearen hiriburuko erdigunean. Protestan, halaber, hainbat istilu eta barrikada izan dira. Protesta deitu dutenek Moneda jauregiko hesien aurreraino heldu nahi zuten, herritarren nahigabea adierazteko, baina, Karabineroek manifestariei aurre egin ondoren, protestariak Gobernuaren egoitzatik 200 bat metrora geratu dira. Borroka horien erdian, zenbait txanodunek merkataritza-gunea ixten zuen hesi metalikoa hautsi dute, eta hiru solairuko eraikinean sartu dira, dendak arpilatzera. Arpilatzea amaituta, sutea izan da merkataritza-gunearen barruan (batez ere, jantzi-dendak zeuden bertan), eta sua barreiatzen hasi da, suhiltzaileek kontrolpean hartu arte. Sutea aldameneko bi eraikinetara zabaldu da (bulegoak daude horietan), baina, esan bezala, suhiltzaileak bertaratu dira eta garrak merkataritza gunetik kanpora ez zabaltzea lortu dute. Aldameneko eraikinetara barreiatzeko zorian izan da, baina, azkenean, ez da halakorik gertatu, suhiltzaileei esker.

2019/10/29

Frantziak alerta ezarri du, Al Baghdadi hil ostean izan daitezkeen atentatuen aurrean

Frantziak alerta ezarri du, Al Baghdadi hil o...
Frantziak alerta ezarri du, Al Baghdadi hil ostean izan daitezkeen atentatuen aurrean

Al Baghdadi larunbat gauean hil zen, ...
1:03 min.

Al Baghdadi larunbat gauean hil zen, AEBko segurtasun indar bereziek Sirian, Turkiako mugatik gertu, egindako operazio militar batean.

Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak gutuna bidali die bere ministerioko agintari nagusiei, Abu Bakr al Baghdadi Estatu Islamikoko buruzagia Sirian hil ostean, herrialdean izan daitezkeen atentatuen aurrean zaintza areagotzeko eskatuz. "Propaganda jihadista areagotu daiteke datozen egunetan, haren heriotzagatik mendeku ekintzak eskatuz, eta, beraz, beharrezkoa da zaintza zorroztea herrialdean, bereziki zuen sailetan egingo diren ekitaldi publikoetan", ohartarazi du Frantziako Barne ministroak gutun horretan, Reuters albiste-agentziak zabaldu duenez. Al Baghdadi larunbat gauean hil zen, AEBko segurtasun indar bereziek Sirian, Turkiako mugatik gertu, egindako operazio militar batean. Estatu Islamikoaren gorakadaren erantzulea izan zen, eta, 2014an, kalifa-herria aldarrikatu zuen. Igandean, Donald Trump AEBko presidenteak Al Baghdadiren heriotzaren berri eman zuen.

2019/10/28

Bi etxebizitza miatu dituzte Ipar Irlandan, kamioi batean topatutako gorpuen harira

Bi etxebizitza miatu dituzte Ipar Irlandan, k...
Bi etxebizitza miatu dituzte Ipar Irlandan, kamioi batean topatutako gorpuen harira

Susmagarria, 25 urteko kamioilari ipa...
1:26 min.

Susmagarria, 25 urteko kamioilari ipar-irlandarra, Essexeko polizia-etxe batera eraman dute atxilotuta, eta poliziek galdeketa egin diote, gertatutakoaren ingurukoak argitzeko asmoz.

Erresuma Batuko Poliziak bi etxebizitza miatu ditu Ipar Irlandan, bart kamioi baten barruan 39 hilotz topatu ostean, Essex konderriko industria-gune batean, Ingalaterran. Tokiko hedabideen arabera, susmagarria Mo Robinson da, 25 urteko kamioilari ipar-irlandarra. Ggidaria heriotza horiekin zerikusia duelakoan atxilotu dute, eta, bitartean, biktimak identifikatzeko lanean ari dira. Erresuma Batuko Krimenaren Agentzia Nazionalak, bestalde, gertaera horietan parte hartu ahal izan zuten "antolatutako talde kriminalak" identifikatzeko lanean ari dela jakinarazi du. Erresuma Batuko Poliziak atzo esan zuenaren arabera, kamioiaren kabina Ipar Irlandatik heldu zen, eta Purfeeten hartu zuen trailerra. Bulgariako Atzerri Gaietarako Ministerioak adierazi duenez, ordea, atoia Bulgarian dago erregistratuta, Irlandako herritar batena den konpainia baten izenean. Segurtasun indarrak biktimak identifikatzeko lanean ari dira: adin nagusiko 38 pertsona eta nerabe bat.

2019/10/24

Testurik gabe

Testurik gabe...
Testurik gabe

Testurik gabe....
1:38 min.

Testurik gabe.

Testurik gabe.

2019/10/23

Txileko Gobernuak metroaren prezioaren igoera baliogabetu du, protesten ondorioz

Txileko Gobernuak metroaren prezioaren igoera...
Txileko Gobernuak metroaren prezioaren igoera baliogabetu du, protesten ondorioz

Txileko presidentea gobernuko eta opo...
1:17 min.

Txileko presidentea gobernuko eta oposizioko alderdiekin bilduko da gaur, "akordio sozial bat" adosteko asmoz. Azken egunotan 13 pertsona hil dira herrialdean.

Txileko Gobernuak bertan behera utzi du Santiagoko metroko txartelen prezioaren igoera, herritarren protesten ondorioz. Azken egunotan 13 pertsona hil dira bertan izandako protestetan; azkena Santiago erdialdeko supermerkatu batean hil da, elektrokutatuta. Bestalde, Txileko presidentea Gobernuko eta oposizioko alderdiekin bilduko da gaur, asteartea, "akordio sozial bat" adosten saiatzeko. Metroko txartelak garestitu ostean herrialdean piztutako protestekin amaitu nahi du horrela Piñerak. Joan den astean hasi ziren protestak, azken hilabeteetan gobernuak lau aldiz garestitu duelako metroko txartelaren prezioa. Manifestazioak are bortitzagoak izan dira asteburuan, eta manifestariek kalteak eragin dituzte garraio publikoan. Horrez gain, arpilatzeak ere izan dira herrialdean. Testuinguru horretan, agintariak larrialdi egoera ezarri zuen ostiralean, eta etxeratze agindua jarri zuen indarrean Santiagon eta inguruko beste hiri batzuetan. Oraingoz, baina, atzera egin du neurri polemiko horretan, eta metroko txartelaren prezioa izoztea erabaki du.

2019/10/22

10 pertsona hil dira Txilen metroaren garestitzearen kontrako protestetan

10 pertsona hil dira Txilen metroaren garesti...
10 pertsona hil dira Txilen metroaren garestitzearen kontrako protestetan

Piñeraren gobernuak milaka militar ja...
1:00 min.

Piñeraren gobernuak milaka militar jarri ditu kaleetan ordena publikoa berrezartzeko. Presidentearen esanetan, "gerran" daude "etsai boteretsu eta errukigabe" baten kontra.

Andres Chadwick Txileko Barne ministroak jakinarazi duenez, gutxienez 10 pertsona hil dira azken egunetan metroko txartelen salneurria igotzearen kontra abiatutako protestetan. Chadwicken esanetan, azken 24 orduetan 960 pertsona atxilotu dituzte —horietatik 244, etxeratze aginduan—. Guztira, indarkeriazko 103 ekintza zenbatu dituzte: 50, metropolian bertan, eta 53, herrialdeko gainerako guneetan. Protestak bortitzagoak bihurtu dira azken orduetan: barrikadak daude nonahi, baita sute eta arpilatzeak ere.

2019/10/21

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak 'brexit...
Europar Batasunak eta Erresuma Batuak 'brexit'aren inguruko akordioa adostu dute

Bruselan iragarri dute, Europako goi-...
0:46 min.

Bruselan iragarri dute, Europako goi-buruek 'brexit'aren harira egiten ari diren bileraren baitan.

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak akordioa adostu dute azkenik brexitaren harira, Jean-Claude Juncker Europako Kontseiluko presidenteak gaur (osteguna) iragarri duenez. Bruselan iragarri du Junckerrek berria, Europako goi-buruek 'brexit'aren harira egiten ari diren bileraren baitan. Europako Kontseiluko presidenteak hala iragarri du Twitterren.

2019/10/17