Zeinu Hizkuntza kurtsoak

Amaitu da Pablo Ibarren kontrako epaiketa

Epaiketako azken saioan, Fiskaltzak eta defentsak azken ondorioak aurkeztu dituzte. Hamabi lagunez osatutako epaimahaia elkartuko da orain, Pablo Ibar erruduna ala errugabea den erabakitzeko.

Floridan, Pablo Ibarren aurkako epaiketa epaiaren zain gelditu da bart, fiskalak eta defentsak beren ondorioak aurkeztu ondoren. Gaur elkartuko da epaimahaia (zortzi emakumek eta lau gizonek osatzen dute), Pablo Ibar erruduna edo errugabea den erabakitzeko. Epaiketaren azken saioan, defentsak Pablo Ibarri jarritako zigorra baliogabetu eta aske uztea eskatu du, fiskala bere argudioetan urrunegi joan dela iritzita.

Defentsako abokatuetako batek, bere aldetik, hiltzailea eta Pablo Ibar ez direla pertsona bera azpimarratu du. Horren arabera, "arrazoizko zalantzak" daude auzi honetako pieza bakoitzean.

Epaimahaia gaur goizeko bederatzietan elkartuko da, 09:00etatik 20:00etara. Erabakiaedozein dela ere, errudun zein errugabe jo, aho batez hartu beharko dute epaimahaiko hamabi kideek. Erabateko adostasunik egon ezean, epaiketa baliogabetzat joko dute eta errepikatu egingo da.

Koman dagoen emakume bat haur batez erditu da Arizonan, bortxatua izan ostean

Emakumea ospitaleratutako zegoen zentroko gizonezko langileen DNA laginak biltzen ari da Polizia, erasotzailea identifikatzeko.

Estatu Batuetan, koma egoeran 14 urte daramatzan emakume bat haur batez erditu zen abenduaren 29an Arizonako osasun zentro batean, bortxaketa baten biktima izan ostean.

Phoenix hiriko Polizia osasun zentroko gizonezko langileen DNA laginak eskatzen ari da. Poliziak behargin horiei odol analisiak egiteko agindua eman zuen asteartean harik eta erasotzailea horien artean dagoen ala ez argitzeko, Hacienda Healthcare klinikak ohar bidez jakinarazi duenez.

Osasun zentroak azaldu duenez, langileei odol analisiak egiteko asmoa bazuen ere, ezin dituztela horretara behartu ziurtatu diote lege kontuetan adituak direnek.

Albistearen berri izan ostean, Bill Timmons Hacienda Healthcare konpainiako presidente exekutiboak dimisioa iragarri zuen astelehenean.

Polizia iturrien esanetan, emakumea (29 urte) eta haurra behaketan daude bertako ospitale batean.

Arizonako hedabideek zabaldu dutenez, San Carlos apatxe tribuko kidea da emakumea. Antza denez, Hacienda Healthcare klinikako langileek ez zekiten haurdun zegoenik eta harridura eragin du.

Biktimaren familia "haserre, traumatizatuta eta hunkituta" agertu da sexu-abusuagatik eta arduragabekeriagatik. Familiaren abokatuaren esanetan, senideek bere gain hartuko dute haurraren zaintza.

Jakinarazi gabeko manifestazioak eta istiluak gogorrago zigortuko ditu Frantziak

Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak iragarri duenez, larunbaterako deitutako dagoen mobilizaziorako 85.000 agente jarriko ditu lanean.

Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak iragarri duenez, Gobernuak gogortu egingo ditu jakinarazi gabeko manifestazioetan parte hartzen duten pertsonen eta istilu-sortzaileen kontrako zigorrak.

TF1 telebista kateari eskainitako elkarrizketa batean, 'txaleko horien' protestei erreferentzia zuzena egin die Philippek. "Konturatu gara iskanbila-sortzaileen metodoak aldatu egin direla; beraz, agintean gaudenok ere eraman beharreko erantzuna aldatu behar dugu", argudiatu du.

Hala, futboleko ultrekin egin bezala, istilu-sortzaileak identifikatzeko eta klasifikatzeko "sistema" bat eratuko du Gobernuak, fitxatutakoek manifestazioetan sartzea saihesteko asmoarekin.

Era berean, defendatu du istiluak eragiten dituztenek ordaindu behar dituztela kalteak: "Biolentoek bere egin behar dituzte istiluetan sortutako kalte materialen erantzukizun zibila, ez zergadunek". Gogorarazi duenez, 'txaleko horien' protestak hasi zirenetik, 1.000 pertsona kondenatu eta 5.600 atxilotu dituzte. "Manifestazio eskubidearen alde gaude, baina ezin dugu onartu protestak baliatzea gauzak apurtzeko, erretzeko... erakundeei desafioa egiteko, alegia", nabarmendu du.

Heriotza mehatxua Bangkoken atxikitako saudiarabiarrarentzat, islamaz arnegatzeagatik

Islamari eta adostutako ezkontza bati uko egin zien 18 urteko Al-Qununek, senitartekoei aurre eginda. Horretarako, ihes egitea erabaki zuen, eta orain heriotza mehatxuak jaso ditu.

Bangkokeko aireportuan atxikita duten saudiarabiar gazte bati heriotza mehatxua egin dio familiak, islamari eta adostutako ezkontza bati uko egiteagatik.

"Hil egingo nautela esan didate, eta ez zaie axola edonoren aurrean mehatxu egitea. Haiena edo haien esklabo naizela uste dute", idatzi du Rahaf Mohammd Al-Qununek txio batean. Izan ere, larunbataz geroztik, senitartekoekin gertatu zaiona kontatu du Twitter bidez.

Human Rights Watch (HRW) gobernuz kanpoko erakundearen esanetan, 18 urteko gazteak familiari aurre egin zion, islamari eta adostutako ezkontza bati uko eginda. Horregatik, Saudi Arabiatik alde egitea erabaki zuen senitartekoekin Kuwaiten zegoela.

"Ez zuen hijabik jantzi nahi eta erlijio kontuengatik tentsio handia zeukan gertukoekin. Dirudienez, ezkontzera behartu zutenean lehertu zen haien arteko tirabira", adierazi du gobernuz kanpoko erakundeko Sunai Pasu Nilandiako ordezkariak.

Sunaik zehaztu du larunbatean iritsi zela Al-Qunun Suvarnabhumiko aireportura, Kuwaitek heldutako hegaldi batean. Saudi Arabian ez bezala, Kuwaiten, bidaiatzeko orduan, emakumeek ez dute gizonen baimenik behar.

Human Rights Watcheko ikertzaileak gaineratu du Australiara joateko asmoa zeukala gazteak. Dagoeneko hegazkineko txartela erosita zeukan eta bisa ere eguneratua zuen.

Alabaina, Thailandiako agintariei "gezurra" esan izana egotzi zien. Hain zuzen ere, Kuwait Airways konpainiako langile batek pasaportea kendu ziola ziurtatu du Al-Qununek, Saudi Arabiako Enbaxadak eskatuta Kuwaitera itzuli behar zela argudiatuta.

Larunbataz geroztik Bangkokeko aireportuan atxikita izan duten gaztea ACNURen zaintzapean geratu da azkenik, Polizia iturriek zabaldutako informazioaren arabera.

Gutxienez 34 atxilotu Parisen, 'txaleko horien' zortzigarren protesta egunean

Alemaniako Finantza ministroak ohartarazi duenez, litekeena da Frantziako 'txaleko horien' protestak Alemanian ere gertatzea.

Parisko Poliziak baieztatu duenez, gutxienez 34 lagun atxilotu dituzte larunbat honetan Frantziako hiriburuan zortzigarren larunbataz jarraian 'txaleko horiek' deitutako protestatan. Dena dela, segurtasun indarrek ez dituzte zauritu kopuruen gaineko xehetasunik eskaini.

Gauzak horrela, 'txaleko horiek' Parisko erdiguneko kaleak hartu dituzte berriro ere, baita Frantziako hainbat hirietakoak ere, hala nola, Lyon, Rouen, Reims, Marseilla, Grenoble, Saint-Brieuc eta Saint-Lô.

Eliseo Zelaietako inguruetan bildutako manifestariek Emmanuel Macron presidentearen dimisioa eskatu dute, eta 500-600 bat manifestarik asanblada egin dute Garaipenaren Arkutik oso gertu. "Larunbatero hemen egongo gara, 2019an zehar, herritarrek botorea berreskuratu bitartean. Estatua herritarrek beraiek antolatzea nahi dugu", esan du asanbladaren parte-hartzaileetako batek.

'Txaleko horien' mobilizazioak Parisen indarra galdu badu ere, oihartzun handia izaten jarraitzen du. Protestak hasi zirenetik, 1.500 manifestari eta 1.100 polizia baino gehiago zauritu dira, eta 10 pertsona hil dira, barrikadetan eta errepide-mozketetan izandako ezbeharretan.

Bestalde, emakume 'txaleko horiek' hainbat manifestazio egin dituzte Frantziako hainbat puntutan, tartean, Parisen bertan, Toulousen, Caenen, Saint Nazairen eta La Rochellen. Mobilizazio baketsuak izan dira, ez da istilurik izan, 'txaleko horien' aldarrikapenei beste irudi bat emateko asmoz.

Parisen, Bastille plazan bildu dira ehunka emakume, eta Errepublika eta Opera plazeetara abiatu dira, segurtasun neurri handien artean.

Adin txikikoen sexu abusuak ezkutatzea egotzi dio Illinoisko Fiskaltzak Elizari

Fiskalaren arabera, Eliza katolikoak ez ditu behar bezala ikertu zenbait apaiz eta elizgizonen aurka sexu abusuengatik jarritako salaketak.

AEBko Illinois estatuko fiskal nagusiak ohartarazi du Eliza katolikoak ez dituela adin txikikoen sexu abusuengatik ezarritako 500 salaketak behar bezala ikertu. Hain zuzen ere, zenbait apaizen eta elizgizonen aurka jarritako salaketei buruz mintzatu da.

Fiskal nagusiaren arabera, salaketak sakonki ikertzea baztertuta, Elizak huts egin dio betebehar moralari, ez dituelako Illinoisko abadeak nahasten dituzten sexu jarrera desegokiak ikertu.

Elizak ez zuen ahaleginik egin salatutako apaizen jarrera haien nagusiek babestu zuten ala ez ondorioztatzeko. Horixe da abusuak ikertzeko orduan izandako 'porrotak' erakusten duena, gaineratu du fiskalak.

70eko hamarkadan Pennsylvaniako Fiskaltzak adin txikikoen aurkako sexu abusuengatik eskandalua izan ostean abiatu zuten ikerketa.

Plastikozko platerak, mahai-tresnak, kotoi-zotzak eta lastotxoak, 2021ean debekaturik

Arau berrian jasotako plastikoak Europar Batasuneko urak eta hondartzak kutsatzen dituzten hondakinen % 70 dira.

Plastikozko artikulu erabilienak 2021etik aurrera debekatzeko akordio politikoa lortu dute goizaldean Europar Batasuneko erakundeetako negoziatzaileek. Horrela, platerak, mahai-tresnak, kotoi-zotzak eta elikagaientzako poliestirenozko ontziak debekatuko dituzte, ingurumenean duten eragina murrizteko eta Europako hondartzetatik hondakinak desagertzeko.

Arau berrian jasotako plastikoak Europar Batasuneko urak eta hondartzak kutsatzen dituzten hondakinen % 70 dira.

EBren txandakako presidenteak, itsas zaborra arazo global gero eta larriagoa da. 2050ean arrain baino plastiko gehiago izango dira ozeanoetan adierazi du.

Akordioak eraginkorra izateko, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren oniritzia behar du oraindik. Adostasuna denbora gutxian lortu dute, Europako Batzordeak maiatzaren amaieran aurkeztu baitzuen proposamena.

EBk legatzaren eta antxoaren kuotak mantendu ditu; berdelarena, % 20 jaitsi

Bost urtean lehen aldiz, Europar Batasunak legatzaren kuota mantendu du. Aurten adina legatz tona harrapatu ahal izango dute 2019an: 5.924 tona. Europako Batzordeak % 14ko murrizketa proposatu zuen.

Europar Batasuneko Arrantza ministroek 2019rako arrantza kuotak adostu dituzte, hamazazpi orduz Bruselan negoziatzen aritu ostean. Legatzaren eta antxoaren kuotak bere horretan mantendu dituzte Kantauri itsasoan; berdelarena, aldiz, % 20 gutxitu dute.

Azkenean, 03:00ak zirenean lortu dute adostasuna.

Legatzari dagokionez, 9.257 tonako kuota ezarri dute Europar Batasunean. Kuota horretatik 5.924 tona Espainiako Estatuari dagozkio. Hasieran Europako Batzordearen proposamena kuota % 14 murriztea zen, baina Batasuneko Arrantza ministroek bost urte iraun duten murrizketekin amaitu dute. Iparraldeko legatzaren kuota, ostera, % 22,7 igo dute.

Antxoaren kuota ere mantentzea erabaki dute (29.770 tona).

2019ko urtarrilaren 1etik aurrera, itsasoan harrapatutako guztia porturatu beharko dute arrantzaleek, nahiz eta txikia edo kalitate eskasekoa izan.

80 kazetari hil, 348 kartzelatu eta 60 bahitu dituzte 2018an

Mugarik Gabeko Kazetarien elkarteak bildutako datuen arabera, aurtengoa 'bereziki odoltsua' izan da, gora egin baitute (% 8) hildako kazetariak.

2018 honetan 80 kazetari hil, 388 kartzelatu eta 60 bahitu dituzte; beste hiru desagertuta daude, Mugarik Gabeko Kazetarien elkarteak (RSF, erdaraz) egindako urteko txostenaren arabera.

"Zifrek gora egin dute, eta kazetarien kontra indarkeriaren erakusle dira", salatu dute elkarteko arduradunek. Izan ere, 2018a "bereziki odoltsua" izan da, eta 80 kazetari (langile profesionalak ez ezik, euren lanbidea ez den arren kazetaritzan diharduten pertsonak eta hedabideen kolaboratzaileak kontuan hartu dituzte) hil dituzte, 2017an baino % 8 gehiago. Horietatikhiru emakumezkoak ziren.

Kazetari profesionalen artean ere gora egin du hildakoek kopuruak, azken urteetako joera beheranzkoa bazen ere. 63 profesional hil dituzte aurten (iaz, 55).

Herrialdeka, Afganistan izan da "hilgarriena", 15 kazetari hil dituzte herrialde horretan. Siria ageri da bigarren (11) eta Mexiko, hirugarren (9). Kazetaritzan jarduteko herrialde 'baketsu' arriskutsuena da hauxe. Ameriketako Estatu Batuak ere zerrendako lehen postuetan ageri dira aurten, The Capital Gazette egunkariaren kontra egindako erasoa tarteko (bost lagun hil zituzten).

Espetxeratutako kazetariei dagokienez, gora egin du zifrak. 348 daude kartzelan (24 emakume, % 7)—iaz 326 izan ziren—. Itzalean dauden kazetarien erdiak Irango, Saudi Arabiako, Egiptoko, Turkiako eta Txinako presondegietan daude. Azken hori da, hain justu, kartzelan kazetari gehien dituen munduko herrialdea (60).

Amaitu da Pablo Ibarren kontrako epaiketa

Amaitu da Pablo Ibarren kontrako epaiketa...
Amaitu da Pablo Ibarren kontrako epaiketa

Epaiketako azken saioan, Fiskaltzak e...
1:21 min.

Epaiketako azken saioan, Fiskaltzak eta defentsak azken ondorioak aurkeztu dituzte. Hamabi lagunez osatutako epaimahaia elkartuko da orain, Pablo Ibar erruduna ala errugabea den erabakitzeko.

Floridan, Pablo Ibarren aurkako epaiketa epaiaren zain gelditu da bart, fiskalak eta defentsak beren ondorioak aurkeztu ondoren. Gaur elkartuko da epaimahaia (zortzi emakumek eta lau gizonek osatzen dute), Pablo Ibar erruduna edo errugabea den erabakitzeko. Epaiketaren azken saioan, defentsak Pablo Ibarri jarritako zigorra baliogabetu eta aske uztea eskatu du, fiskala bere argudioetan urrunegi joan dela iritzita. Defentsako abokatuetako batek, bere aldetik, hiltzailea eta Pablo Ibar ez direla pertsona bera azpimarratu du. Horren arabera, "arrazoizko zalantzak" daude auzi honetako pieza bakoitzean. Epaimahaia gaur goizeko bederatzietan elkartuko da, 09:00etatik 20:00etara. Erabakiaedozein dela ere, errudun zein errugabe jo, aho batez hartu beharko dute epaimahaiko hamabi kideek. Erabateko adostasunik egon ezean, epaiketa baliogabetzat joko dute eta errepikatu egingo da.

2019/01/17

Koman dagoen emakume bat haur batez erditu da Arizonan, bortxatua izan ostean

Koman dagoen emakume bat haur batez erditu da...
Koman dagoen emakume bat haur batez erditu da Arizonan, bortxatua izan ostean

Emakumea ospitaleratutako zegoen zent...
1:21 min.

Emakumea ospitaleratutako zegoen zentroko gizonezko langileen DNA laginak biltzen ari da Polizia, erasotzailea identifikatzeko.

Estatu Batuetan, koma egoeran 14 urte daramatzan emakume bat haur batez erditu zen abenduaren 29an Arizonako osasun zentro batean, bortxaketa baten biktima izan ostean. Phoenix hiriko Polizia osasun zentroko gizonezko langileen DNA laginak eskatzen ari da. Poliziak behargin horiei odol analisiak egiteko agindua eman zuen asteartean harik eta erasotzailea horien artean dagoen ala ez argitzeko, Hacienda Healthcare klinikak ohar bidez jakinarazi duenez. Osasun zentroak azaldu duenez, langileei odol analisiak egiteko asmoa bazuen ere, ezin dituztela horretara behartu ziurtatu diote lege kontuetan adituak direnek. Albistearen berri izan ostean, Bill Timmons Hacienda Healthcare konpainiako presidente exekutiboak dimisioa iragarri zuen astelehenean. Polizia iturrien esanetan, emakumea (29 urte) eta haurra behaketan daude bertako ospitale batean. Arizonako hedabideek zabaldu dutenez, San Carlos apatxe tribuko kidea da emakumea. Antza denez, Hacienda Healthcare klinikako langileek ez zekiten haurdun zegoenik eta harridura eragin du. Biktimaren familia "haserre, traumatizatuta eta hunkituta" agertu da sexu-abusuagatik eta arduragabekeriagatik. Familiaren abokatuaren esanetan, senideek bere gain hartuko dute haurraren zaintza.

2019/01/11

Jakinarazi gabeko manifestazioak eta istiluak gogorrago zigortuko ditu Frantziak

Jakinarazi gabeko manifestazioak eta istiluak...
Jakinarazi gabeko manifestazioak eta istiluak gogorrago zigortuko ditu Frantziak

Edouard Philippe Frantziako lehen min...
1:51 min.

Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak iragarri duenez, larunbaterako deitutako dagoen mobilizaziorako 85.000 agente jarriko ditu lanean.

Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak iragarri duenez, Gobernuak gogortu egingo ditu jakinarazi gabeko manifestazioetan parte hartzen duten pertsonen eta istilu-sortzaileen kontrako zigorrak. TF1 telebista kateari eskainitako elkarrizketa batean, 'txaleko horien' protestei erreferentzia zuzena egin die Philippek. "Konturatu gara iskanbila-sortzaileen metodoak aldatu egin direla; beraz, agintean gaudenok ere eraman beharreko erantzuna aldatu behar dugu", argudiatu du. Hala, futboleko ultrekin egin bezala, istilu-sortzaileak identifikatzeko eta klasifikatzeko "sistema" bat eratuko du Gobernuak, fitxatutakoek manifestazioetan sartzea saihesteko asmoarekin. Era berean, defendatu du istiluak eragiten dituztenek ordaindu behar dituztela kalteak: "Biolentoek bere egin behar dituzte istiluetan sortutako kalte materialen erantzukizun zibila, ez zergadunek". Gogorarazi duenez, 'txaleko horien' protestak hasi zirenetik, 1.000 pertsona kondenatu eta 5.600 atxilotu dituzte. "Manifestazio eskubidearen alde gaude, baina ezin dugu onartu protestak baliatzea gauzak apurtzeko, erretzeko... erakundeei desafioa egiteko, alegia", nabarmendu du.

2019/01/09

Heriotza mehatxua Bangkoken atxikitako saudiarabiarrarentzat, islamaz arnegatzeagatik

Heriotza mehatxua Bangkoken atxikitako saudia...
Heriotza mehatxua Bangkoken atxikitako saudiarabiarrarentzat, islamaz arnegatzeagatik

Islamari eta adostutako ezkontza bati...
2:31 min.

Islamari eta adostutako ezkontza bati uko egin zien 18 urteko Al-Qununek, senitartekoei aurre eginda. Horretarako, ihes egitea erabaki zuen, eta orain heriotza mehatxuak jaso ditu.

Bangkokeko aireportuan atxikita duten saudiarabiar gazte bati heriotza mehatxua egin dio familiak, islamari eta adostutako ezkontza bati uko egiteagatik. "Hil egingo nautela esan didate, eta ez zaie axola edonoren aurrean mehatxu egitea. Haiena edo haien esklabo naizela uste dute", idatzi du Rahaf Mohammd Al-Qununek txio batean. Izan ere, larunbataz geroztik, senitartekoekin gertatu zaiona kontatu du Twitter bidez. Human Rights Watch (HRW) gobernuz kanpoko erakundearen esanetan, 18 urteko gazteak familiari aurre egin zion, islamari eta adostutako ezkontza bati uko eginda. Horregatik, Saudi Arabiatik alde egitea erabaki zuen senitartekoekin Kuwaiten zegoela. "Ez zuen hijabik jantzi nahi eta erlijio kontuengatik tentsio handia zeukan gertukoekin. Dirudienez, ezkontzera behartu zutenean lehertu zen haien arteko tirabira", adierazi du gobernuz kanpoko erakundeko Sunai Pasu Nilandiako ordezkariak. Sunaik zehaztu du larunbatean iritsi zela Al-Qunun Suvarnabhumiko aireportura, Kuwaitek heldutako hegaldi batean. Saudi Arabian ez bezala, Kuwaiten, bidaiatzeko orduan, emakumeek ez dute gizonen baimenik behar. Human Rights Watcheko ikertzaileak gaineratu du Australiara joateko asmoa zeukala gazteak. Dagoeneko hegazkineko txartela erosita zeukan eta bisa ere eguneratua zuen. Alabaina, Thailandiako agintariei "gezurra" esan izana egotzi zien. Hain zuzen ere, Kuwait Airways konpainiako langile batek pasaportea kendu ziola ziurtatu du Al-Qununek, Saudi Arabiako Enbaxadak eskatuta Kuwaitera itzuli behar zela argudiatuta. Larunbataz geroztik Bangkokeko aireportuan atxikita izan duten gaztea ACNURen zaintzapean geratu da azkenik, Polizia iturriek zabaldutako informazioaren arabera.

2019/01/08

Gutxienez 34 atxilotu Parisen,

Gutxienez 34 atxilotu Parisen, 'txaleko horie...
Gutxienez 34 atxilotu Parisen, 'txaleko horien' zortzigarren protesta egunean

Alemaniako Finantza ministroak oharta...
2:22 min.

Alemaniako Finantza ministroak ohartarazi duenez, litekeena da Frantziako 'txaleko horien' protestak Alemanian ere gertatzea.

Parisko Poliziak baieztatu duenez, gutxienez 34 lagun atxilotu dituzte larunbat honetan Frantziako hiriburuan zortzigarren larunbataz jarraian 'txaleko horiek' deitutako protestatan. Dena dela, segurtasun indarrek ez dituzte zauritu kopuruen gaineko xehetasunik eskaini. Gauzak horrela, 'txaleko horiek' Parisko erdiguneko kaleak hartu dituzte berriro ere, baita Frantziako hainbat hirietakoak ere, hala nola, Lyon, Rouen, Reims, Marseilla, Grenoble, Saint-Brieuc eta Saint-Lô. Eliseo Zelaietako inguruetan bildutako manifestariek Emmanuel Macron presidentearen dimisioa eskatu dute, eta 500-600 bat manifestarik asanblada egin dute Garaipenaren Arkutik oso gertu. "Larunbatero hemen egongo gara, 2019an zehar, herritarrek botorea berreskuratu bitartean. Estatua herritarrek beraiek antolatzea nahi dugu", esan du asanbladaren parte-hartzaileetako batek. 'Txaleko horien' mobilizazioak Parisen indarra galdu badu ere, oihartzun handia izaten jarraitzen du. Protestak hasi zirenetik, 1.500 manifestari eta 1.100 polizia baino gehiago zauritu dira, eta 10 pertsona hil dira, barrikadetan eta errepide-mozketetan izandako ezbeharretan. Bestalde, emakume 'txaleko horiek' hainbat manifestazio egin dituzte Frantziako hainbat puntutan, tartean, Parisen bertan, Toulousen, Caenen, Saint Nazairen eta La Rochellen. Mobilizazio baketsuak izan dira, ez da istilurik izan, 'txaleko horien' aldarrikapenei beste irudi bat emateko asmoz. Parisen, Bastille plazan bildu dira ehunka emakume, eta Errepublika eta Opera plazeetara abiatu dira, segurtasun neurri handien artean.

2019/01/07

Adin txikikoen sexu abusuak ezkutatzea egotzi dio Illinoisko Fiskaltzak Elizari

Adin txikikoen sexu abusuak ezkutatzea egotzi...
Adin txikikoen sexu abusuak ezkutatzea egotzi dio Illinoisko Fiskaltzak Elizari

Fiskalaren arabera, Eliza katolikoak ...
1:13 min.

Fiskalaren arabera, Eliza katolikoak ez ditu behar bezala ikertu zenbait apaiz eta elizgizonen aurka sexu abusuengatik jarritako salaketak.

AEBko Illinois estatuko fiskal nagusiak ohartarazi du Eliza katolikoak ez dituela adin txikikoen sexu abusuengatik ezarritako 500 salaketak behar bezala ikertu. Hain zuzen ere, zenbait apaizen eta elizgizonen aurka jarritako salaketei buruz mintzatu da. Fiskal nagusiaren arabera, salaketak sakonki ikertzea baztertuta, Elizak huts egin dio betebehar moralari, ez dituelako Illinoisko abadeak nahasten dituzten sexu jarrera desegokiak ikertu. Elizak ez zuen ahaleginik egin salatutako apaizen jarrera haien nagusiek babestu zuten ala ez ondorioztatzeko. Horixe da abusuak ikertzeko orduan izandako 'porrotak' erakusten duena, gaineratu du fiskalak. 70eko hamarkadan Pennsylvaniako Fiskaltzak adin txikikoen aurkako sexu abusuengatik eskandalua izan ostean abiatu zuten ikerketa.

2018/12/20

Plastikozko platerak, mahai-tresnak, kotoi-zotzak eta lastotxoak, 2021ean debekaturik

Plastikozko platerak, mahai-tresnak, kotoi-zo...
Plastikozko platerak, mahai-tresnak, kotoi-zotzak eta lastotxoak, 2021ean debekaturik

Arau berrian jasotako plastikoak Euro...
1:28 min.

Arau berrian jasotako plastikoak Europar Batasuneko urak eta hondartzak kutsatzen dituzten hondakinen % 70 dira.

Plastikozko artikulu erabilienak 2021etik aurrera debekatzeko akordio politikoa lortu dute goizaldean Europar Batasuneko erakundeetako negoziatzaileek. Horrela, platerak, mahai-tresnak, kotoi-zotzak eta elikagaientzako poliestirenozko ontziak debekatuko dituzte, ingurumenean duten eragina murrizteko eta Europako hondartzetatik hondakinak desagertzeko. Arau berrian jasotako plastikoak Europar Batasuneko urak eta hondartzak kutsatzen dituzten hondakinen % 70 dira. EBren txandakako presidenteak, itsas zaborra arazo global gero eta larriagoa da. 2050ean arrain baino plastiko gehiago izango dira ozeanoetan adierazi du. Akordioak eraginkorra izateko, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren oniritzia behar du oraindik. Adostasuna denbora gutxian lortu dute, Europako Batzordeak maiatzaren amaieran aurkeztu baitzuen proposamena.

2018/12/20

EBk legatzaren eta antxoaren kuotak mantendu ditu; berdelarena, % 20 jaitsi

EBk legatzaren eta antxoaren kuotak mantendu ...
EBk legatzaren eta antxoaren kuotak mantendu ditu; berdelarena, % 20 jaitsi

Bost urtean lehen aldiz, Europar Bata...
1:41 min.

Bost urtean lehen aldiz, Europar Batasunak legatzaren kuota mantendu du. Aurten adina legatz tona harrapatu ahal izango dute 2019an: 5.924 tona. Europako Batzordeak % 14ko murrizketa proposatu zuen.

Europar Batasuneko Arrantza ministroek 2019rako arrantza kuotak adostu dituzte, hamazazpi orduz Bruselan negoziatzen aritu ostean. Legatzaren eta antxoaren kuotak bere horretan mantendu dituzte Kantauri itsasoan; berdelarena, aldiz, % 20 gutxitu dute. Azkenean, 03:00ak zirenean lortu dute adostasuna. Legatzari dagokionez, 9.257 tonako kuota ezarri dute Europar Batasunean. Kuota horretatik 5.924 tona Espainiako Estatuari dagozkio. Hasieran Europako Batzordearen proposamena kuota % 14 murriztea zen, baina Batasuneko Arrantza ministroek bost urte iraun duten murrizketekin amaitu dute. Iparraldeko legatzaren kuota, ostera, % 22,7 igo dute. Antxoaren kuota ere mantentzea erabaki dute (29.770 tona). 2019ko urtarrilaren 1etik aurrera, itsasoan harrapatutako guztia porturatu beharko dute arrantzaleek, nahiz eta txikia edo kalitate eskasekoa izan.

2018/12/19

80 kazetari hil, 348 kartzelatu eta 60 bahitu dituzte 2018an

80 kazetari hil, 348 kartzelatu eta 60 bahitu...
80 kazetari hil, 348 kartzelatu eta 60 bahitu dituzte 2018an

Mugarik Gabeko Kazetarien elkarteak b...
2:09 min.

Mugarik Gabeko Kazetarien elkarteak bildutako datuen arabera, aurtengoa 'bereziki odoltsua' izan da, gora egin baitute (% 8) hildako kazetariak.

2018 honetan 80 kazetari hil, 388 kartzelatu eta 60 bahitu dituzte; beste hiru desagertuta daude, Mugarik Gabeko Kazetarien elkarteak (RSF, erdaraz) egindako urteko txostenaren arabera. "Zifrek gora egin dute, eta kazetarien kontra indarkeriaren erakusle dira", salatu dute elkarteko arduradunek. Izan ere, 2018a "bereziki odoltsua" izan da, eta 80 kazetari (langile profesionalak ez ezik, euren lanbidea ez den arren kazetaritzan diharduten pertsonak eta hedabideen kolaboratzaileak kontuan hartu dituzte) hil dituzte, 2017an baino % 8 gehiago. Horietatikhiru emakumezkoak ziren. Kazetari profesionalen artean ere gora egin du hildakoek kopuruak, azken urteetako joera beheranzkoa bazen ere. 63 profesional hil dituzte aurten (iaz, 55). Herrialdeka, Afganistan izan da "hilgarriena", 15 kazetari hil dituzte herrialde horretan. Siria ageri da bigarren (11) eta Mexiko, hirugarren (9). Kazetaritzan jarduteko herrialde 'baketsu' arriskutsuena da hauxe. Ameriketako Estatu Batuak ere zerrendako lehen postuetan ageri dira aurten, The Capital Gazette egunkariaren kontra egindako erasoa tarteko (bost lagun hil zituzten). Espetxeratutako kazetariei dagokienez, gora egin du zifrak. 348 daude kartzelan (24 emakume, % 7)—iaz 326 izan ziren—. Itzalean dauden kazetarien erdiak Irango, Saudi Arabiako, Egiptoko, Turkiako eta Txinako presondegietan daude. Azken hori da, hain justu, kartzelan kazetari gehien dituen munduko herrialdea (60).

2018/12/18