Zeinu Hizkuntza kurtsoak

Bi lagun hil dituzte Maastrichten labanaz egindako bi erasotan

Gutxienez bi pertsona hil dira eta beste hainbat zauritu dituzte Maastrichten labanaz egindako bi erasotan, Poliziak jakinarazi duenez.

Poliziak ikerketa bat jarri du abian, baina oraingoz ez dute argitu bi gertakariak lotuta dauden edo ez.

Erasoetako bat hiriaren ipar-mendebaldeko auzo batean jazo da eta hainbat lagun zauritu dira. Handik hurbil eta minutu gutxira egin dute bigarren erasoa: bi pertsona hil dituzte labankadaz. Poliziak eta anbulantziak bertaratu dira gertakariaren tokira.

Venezuelako oposizioak jaso du Europako Parlamentuaren Sajarov saria

Julio Borgesek eta Antonio Ledezmak deia egin diote Europar Batasunari Venezuelako hauteskundeetan behaketa misio bat bidaltzeko

Borges Venezuelako Asanblea Nazionaleko presidenteak eta Ledezma Caracaseko alkate ohiak Europako Parlamentuaren Sajarov Saria jaso dute, Venezuelako oposizioaren izenean, askatasunaren alde egindako borrokagatik.

Euroganberan egindako hitzaldian, Borgesek deia egin dio Europar Batasunari Venezuelako hauteskundeetan behaketa misio bat bidaltzeko.

Borgesen esanetan, milioika pertsona pobreziaren biktima dira Venezuelan, eta Maduroren Erregimenari egotzi dio hori. “Askok zakarrontzietan bilatu behar dituzte elikagaiak”, adierazi du.

Bestalde, Ledezmak esan du sariak indarra eta energia ematen diela demokraziaren alde borroka egiten ari diren venezuelarrei.

Gainera, espetxean preso dagoen Leopoldo Lopezen mezu bat irakurri du, eta honek konpromisoa eskatu dio Europari presoak askatzeko.

Gaurko ekitaldian ez dute parte hartu Europako Ezker Batuko 20 bat eurodiputatuk, tartean IUren bostek.

Trumpek base bat ezarri nahi du Ilargian, handik Martera iritsi ahal izateko

Gizakia Ilargira itzultzea ekarriko duen programa bat sinatu zuen AEBko presidenteak

Donald Trump AEBko presidenteak NASAren estrategia berria sinatu zuen astelehen honetan, eta, horren ondorioz, gizakia Ilargira itzuliko da, 1972an azkenekoz zapaldu ondoren.

Hain zuzen ere, base bat ezarri nahi du bertan Trumpek, handik Martera iritsi ahal izateko. "Sinatzen ari naizen aginduak AEBren espazio programaren norabidea aldatuko du. 1972tik aurrenekoz, astronauta estatubatuarrak Ilargira itzultzeko lehen pausoa da”, esan du agintariak, Etxe Zurian egindako ekitaldi batean.

Horren esanetan, Ilargian izango duten zeregina ez da soilik izango bandera aztarnak uztea, base bat ezartzea izango baitu helburu, Martera joateko.

Azkenekoz, 1972an bidali zituen astronautak Lur planetatik kanpora AEBk. Apolo 17 misioarekin egin zuen. Orduan, Cernan eta Schmitt astronautek hiru ibilaldi egin zituzten Ilargian. Schmitt (85 urte) Etxe Zuriko ekitaldian izan zen.

Korsikako nazionalistek gehiengo absolutua lortu dute bigarren itzulian

Gilles Simeoni autonomistak eta Jean-Guy Talamoni independentistak osatutako zerrendek gehiengoa eskuratu dute gaur Korsikan izandako eskualde-hauteskundeetan

Korsikako nazionalistek gehiengo absolutua lortu dute igande honetan izandako eskualde-hauteskundeen bigarren itzulian. Horrela, alderdi nazionalistek indartsu ikusten dute euren burua datozen hiru urteetan Korsikarako autonomia-estatutua Frantziako Gobernuarekin negoziatu ahal izateko.

Gilles Simeoni autonomistak eta Jean-Guy Talamoni independentistak osatutako koalizioak (Pè a Corsica) bozen % 56,5 eskuratu ditu bigarren itzulian, emaitza ofizialen arabera. Lehenengo itzuliko emaitzekin alderatuta, aurrera egin dute nabarmen, botoen % 45,36 lortu baitzituzten orduan.

Aurreko astean kanpoan geratu zen beste zerrenda nazionalista bat, ez baitzuen nahikoa boto lortu. Ondorioz, asteburu honetako hauteskundeetan boto asko zerrenda batetik bestera igaro dira. Gainera, bigarren itzulian, lehenengoan bezala, abstentzio handia izan da: % 47,4koa.

Lau pertsona zauritu dituzte New Yorken izandako atentatu saiakera batean

Ustezko egilea Akayed Ullah (27 urte) dela baieztatu dute hiriko agintariek emandako prentsaurrekoan

New Yorkeko suhiltzaileek baieztatu dutenez, lau pertsona zauritu dira hiriko autobus-geltoki nagusian izandako leherketa batean.

Atentatu saiakeraren ustezko egilea Akayed Ullah (27 urte) dela baieztatu dute hiriko agintariek emandako prentsaurrekoan. Larrien zauritu den pertsona dela ere argitu dute.

Ez dute zauritutako biktimen larritasunaren berri eman. Halaber, ez dute zehaztu leherketaren ondorioz zauritu diren, edo jendea ihes irten denean.

Bertako komunikabideek zehaztu dutenez, susmagarriak bigarren lehergailu bat zeraman soinean, baina ez du eztandarik egin. Hala ere, iturri ofizialek ez dute baieztatu.

Gertakaria 08:00etan (13:00 GMT) jazo da, lanera joateko puntako orduan, alegia.

Etxe Zuriko bozeramaileak Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) Kongresuari egotzi dio New Yorkeko atentatuaren errua, Donald Trump presidente estatubatuarrak migrazio politikak gogortzeko egindako proposamena ez babesteagatik. "Kongresuak zerbait egin izan balu, halakorik ez litzateke gertatuko", adierazi du.

Donald Trump AEBko presidenteak gaur ziurtatu duenez, migrazio politika aldatzea premiazkoa da. Trumpen esanetan, ustezko erasotzailea familia bateratzeko bisa bati esker sartu zen AEBn.

Trumpek Migrazioaren Itun Globaletik atera du AEB, ez delako bateragarria politikoki

Presidente estatubatuarraren esanetan, New Yorkeko Deklarazioaren "planteamendu" nagusia ez da bateragarria AEBko subiranotasunarekin

Donald Trumpen Gobernuak alde egin du NBEaren Migrazioaren gaineko Munduko Itunetik, migrazio-politikekin bateraezina delako eta, hortaz, bere subiranotasunarekin bateragarria ez dela argudiatuta. Barack Obamaren Gobernuak hartu zuen konpromisoa, aurreko legealdian.

New Yorken Adierazpenean (horretan oinarritzen da ituna) "immigrazioari eta errefuxiatuei buruzko politika estatubatuarrekin, eta Trumpen Administrazioaren immigrazio politikarekin, bat ez datorren disposizio asko daude", esan zuen AEBk NBEn duen ordezkaritzak.

Nazioarteko buruzagiek joan-etorri ziurragoak, ordenatuagoak eta legalagoak bermatzeko neurri sorta bat negoziatzea adostu zuten ebazpenean. Testuak 193 herrialderen sinadura jaso zuen.

Ekimena Mexikok eta Suitzak bultzatu zuten, eta Barack Obama presidente estatubatuarraren babesa ere jaso zuen. Gainera, Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusiaren iritzian datorren urteko erronkarik nagusienetakoa izango da.

Halere, Trumpek herrialdea itunetik ateratzea "erabaki" zuen, ordezkaritzaren esanetan. Aurreikusi dutenez, itun horrek herrialde guztien babesa jasoko du 2018ko irailean, Batzorde Nagusiak estatuburuekin eta gobernuburuekin egingo duen gailur batean.

Batzorde Nagusiaren presidenteak penagarritzat jo du Estatu Batuetako erabakia. Bere ustean, "oinarrizko" aktorea da ituna egiteko orduan, "esperientzia" historikoa duelako, eta nazioarteko etorkin gehien hartzen dituen herrialdea delako.

Bruselak eta Londresek ez dute lortu 'brexit'aren lehen fasearen inguruko akordiorik

Hala ere, datozen egunotan adostasuna lortzea espero dute bai Jean-Claude Junckerrek eta baita Theresa Mayk ere

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak ez dute lortu astelehen honetan 'brexit'aren lehen fasearen inguruko itunik, gai gehienetan elkar ulertu arren.

Lau orduko bilera egin dute Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak eta Jean-Claude Juncker Europar Batzordeko presidenteak astelehen honetan. Akordioa lortu ez duten arren, Junckerrek esan du ez dela porrota izan eta negoziazioen azken txanparen egoeratzat jo du. Aste honetan zehar akordioa lortzea espero duela gaineratu du.

Ildo horretan, Mayk defendatu du konstruktiboa izan dela hitzordua eta adierazi du aurrera egin dutela neurri handi batean. Gai askotan elkar ulertzen dugu, azpimarratu du.

Nazionalistek irabazi dute Korsikako hauteskundeen lehen itzulia

Pe a Corsica alderdiak botoen % 45 eskuratu ditu. Eskuin erregionalista izan da bigarren indar, alde nabarmenarekin (ia % 15)

Pe a Corsica (Korsikaren alde) koalizio nazionalista gailendu da Korsikako eskualde hauteskundeetan, botoen % 45,36 jasota, emaitza ofizial eta behin betikoen arabera. Lehen itzulia egin zuten atzo, eta abenduaren 10ean egingo dute bigarrena. Datorren igandean zer gerta ere, litekeena da koalizioak gehiengo zabala izatea Korsikako Asanblean.

"Emaitza erabateko tsunami demokratikoa da, eta 2015eko abenduan nazionalistek lortutako garaipena baieztatzera eta handitzera dator", nabarmendu du Gilles Simeoni buruzagi nazionalistak. Duela bi urte botoen % 35,34 lortu zituen koalizioak bigarren itzulian.

Koalizioko kideak datorren igandean berriro euren alde egiteko deia egin die korsikarrei. "Helburua legitimotasuna izatea da, gai gako batzuen inguruan negoziatzeko: gure hizkuntzaren koofizialtasuna, egoiliarren estatusa edota amnistia", azaldu du.

Alde nabarmenera, botoen % 14,97rekin koalizio eskuin erregionalista geratu da. Horien ostean, Errepublikanoak (% 12,77) eta Eliseoarekin lerrokatuta dagoen Errepublika Martxan (% 11,26) geratu dira.

Parte-hartzea % 52,17koa izan da, 2015ekoa baino zazpi puntu txikiagoa.

Salbuespen-egoera Hondurasen, hauteskundeen osteko krisiaren ondorioz

Dozenaka manifestari eta polizia zauritu dira Hondurasen, asteazkean hasitko protesten eraginez

Hondurasko Gobernuak 10 eguneko salbuespen-egoera ezarri du larunbat honetan, azaroaren 26ko hauteskundeen ostean oposizioak iruzurra salatzeko abiatutako indarkeria eta bandalismo jarduerak gelditzeko. Hala adierazi du Hondurasko Gobernuko ministro koordinatzaileak, irrati-telebista kate nazional batean.

"Agindua indarrean dagoela, ezin izango da herrialdean libre ibili, 18:00etatik 06:00etara", zehaztu du.

Dozenaka manifestari eta polizia zauritu dira Hondurasen, joan den asteazkenaz gero izandako liskarren eta jabego publiko zein pribatuen aurkako jarduera bandalikoen eraginez.

Diktaduraren aurkako Oposizioko kideek deitu dituzte manifestazioak. Salvador Nasralla aurkeztu dute presidente izateko hautagai gisa, eta hauteskundeetan iruzurra jasan izana salatu dute.

Hauteskundeetako erakundeak kontaketa berezia ipiniko du martxan larunbat honetan, milatik gora hauteskunde agiri zenbatzeko. Hala, presidente hautatua nor izango den erabaki ahal izango du: Juan Orlando Hernandez Alderdi Nazionaleko hautagaia ala Salvador Nasralla oposizioko hautagaia.

Hego Koreak eta AEBk inoiz egin dituzten maniobra handienak abiarazi dituzte

230 gerra hegazkin eta AEBko 12.000 soldadu inguru parte hartzen ari dira maniobretan. Ipar Koreak esan du are gehiago igotzen ari direla tentsioa

Hego Koreako eta Estatu Batuetako Armadek haien historian inoiz egindako maniobrarik handienak abiarazi dituzte gaur, astelehenean, penintsulan tentsioa areagotuta, eta Piongiangek egindako abisuen aurrean.

Maniobrek bost egun iraungo dute eta Piongiangek azken misila jaurti eta astebete baino gutxiagora hasi dituzte. Azken misil horrek, Seulen arabera, 13.000 kmrainoko ibilbidea egin dezake eta AEBko lurraldeko edozein puntu jotzeko ahalmena dauka.

Maniobretan 230 gerra-hegazkin eta 12.000 militar estatubatuar inguru parte hartzen ari dira.

Hego Koreako Defentsa Ministerioaren esanetan, maniobren helburua "elkarrekin egindako operazioak hobetzea" da. Gainera, horietan, hainbat gerra egoera erreproduzituko dituzte. Besteak beste, Ipar Koreako helburu nuklear eta armategien aurkako bonbardaketak simulatuko dituzte.

AEBko Armadak, bestalde, azpimarratu duenaren arabera, operazioen gaitasuna hobetu eta bi herrialdeen eraginkortasuna handitzeko diseinatutako ariketa militarrak dira abiarazi dituztenak.

Horren aurrean, Ipar Koreako Gobernuak ohartarazi du asteburuan maniobra berriek are gehiago handituko dutela eskualdean dagoen tentsioa. "Gupidarik gabeko erantzuna" eman dezaketela esan du.

Bi Koreek gerran jarraitzen du teorian, armistizio bakarra sinatu dutelako, 1950 eta 1953 urteen artean elkarri oldartu ostean.

Argentinako Armadak hiltzat jo ditu 'Ara San Juan' itsaspekoko 44 kideak

Agintariek bertan behera utzi dute erreskate operazioa, baina urpekoa bilatzeko lanei eutsiko diete

Argentinako Armadak bertan behera utzi ditu Ara San Juan urpekoa erreskatatzeko lanak, bertan zihoazen Armadako 44 kideak hilda daudela iritzita. Itsaspeko argentinarra azaroaren 15ean desagertu zen Patagoniako uretan, Atlantikoan. Dena den, urpekoa bilatzeko lanei eutsiko diete.

Argentinako Armadako bozeramaileak jakinarazi duenez, agintariek eten egin dute itsaspekoan zihoazen 44 marinelak erreskatatzeko operazioa. "Ez da erreskaterik egingo", azaldu du. Gaineratu duenez, gomendatu baino bi aldiz egun gehiago luzatu da bilaketa. Hala ere, ontziaren bila jarraituko dutela ziurtatu du.

Albistearen berri izan ostean, Ara San Juan itsaspekoan zihoazen 44 marinelen senideak malko artean atera dira Argentinako Armadak Mar del Plata hirian duen egoitzatik.

Itsaspekoak azaroaren 15ean egin zuen azken komunikazioa, San Jorge golkoaren inguruan, Argentinako Patagoniatik 432 kilometrora, hain zuzen ere. Ikerketari esker jakin ahal izan denez, ura sartu zen aireztapen sisteman, eta horrek zirkuitulabur bat eta sute bat eragin zituen.

Bilaketa operazioan, hainbat herrialdetako taldeek hartu dute parte, eta "anomalia hidroakustiko bat" atzeman zuten. Argentinako agintarien arabera, baliteke itsaspekoan izandako leherketa baten soinua izatea.

Hiru pertsona hil eta hainbat zauritu dituzte Pakistango unibertsitate batean

Hildakoak atentatuaren egileak lirateke. Erasoa TTP Pakistango talde taliban nagusiak hartu du bere gain. Zaurituetako zortzi ikasleak dira

Gutxienez hiru erasotzaile hil eta 25 pertsona zauritu dira Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) talde taliban pakistandarrak Peshawarko Unibertsitatearen aurka egindako atentatu batean, hainbat iturri ofizialen arabera.

Armadaren Informazio Bulegoak ohar baten bidez adierazi duenez, hiru terroristak Peshawarko Unibertsitateko Nekazaritza Departamentuan sartu dira, eta tiro egin diete.

Peshawarko poliziak esan duenaren arabera, 25 dira zaurituak, eta horietako zortzi ikasleak dira. Halaber, hainbat polizia zauritu dira erasoan. Horiez gain, segurtasuneko kide bat eta kazetari bat ere omen daude zaurituen artean.

Polizia horren esanetan, "burka zeramaten hiru terrorista" hiru gurpileko taxi batean sartu dira unibertsitate horretako Nekazaritza Departamentuan, eta tiro egin dute. Leku horretan, ikasleentzako aterpetxea ere badago.

Armadak soldaduak bidali ditu, eta bertara iritsi direnean, tiro egin dute erasotzaileen aurka.

Tehreek-e-Taliban Pakistan talde talibanak bere gain hartu du erasoa, mezu baten bidez, eta atentatua TTPko hiru kidek egin dutela baieztatu du.

Ipar Korearekin harremanak etetea eskatu die AEBk gainerako herrialdeei

Gainera, gerra egotekotan, "erregimen ipar-korearrak erabat suntsituta" bukatuko duela esan du. Hawaiin, eraso nuklearraz ohartarazten zuten sirena hotsak entzungo dira berriz datorren ostiralean

Ipar Korearekin era guztietako harremanak etetea eskatu diete Estatu Batuek gainerako herrialdeei, Piongiangek egindako armen entseguen ondorioz eta, ohartarazi duenez, gerra hastekotan, "erregimen ipar-korearrak erabat suntsituta" bukatuko du.

"Gaur, Ipar Korearekin loturak hausteko deia egiten diegu herrialde guztiei", esan du Nikki Haley AEBko ordezkariak NBEren Segurtasun Batzordearen bileran.

Ordezkariak Piongiangekin diplomazia-harremanak haustea eskatu dio nazioarteari, inportazioak zein esportazioak geldiaraztea eta haien herrialdean lanean dauden behargin ipar-korearrak kanporatzea.

Haleyk azpimarratu du Txinak gehiago egin behar duela eta, zehatz-mehatz, petroliorik ez saltzea eskatu dio.

Era beran, Haleyk berretsi du mundu osoak "bihurtu den paria gisa" zuzendu behar zaiola Ipar Koreari eta, besteak beste, NBEren duen bozkatzeko eskubidea kendu. Halere, nabarmendu du AEBk ez duela gatazkarik hasi nahi eta erantsi du hasten bada Ipar Korearen "eraso ekintzengatik" izango dela.

Gerra Hotza bukatu eta ia 30 urtera, aireko erasoez ohartarazten zuten sirena-hotsak entzungo dira berriz Hawaiin, agintariek simulakroa egitea erabaki eta gero, Ipar Korearen azken entsegua dela eta.

Hori dela eta, hurrengo ostiralean, sirena horien soinu ezaguna, beste garai batean hiritarrak izutu eta alerta ematen zuena, munduko bazter horretan entzungai izango da berriz, 90ko hamarkadatik isilean egon ostean.

Slobodan Praljak gerra kriminala hil da, epaiketan pozoia edan ostean

Antzinako Jugoslaviarako Nazioarteko Auzitegiak 20 urteko kartzela zigorra ezartzen zion unean gertatu da. Epaileak saioa eten du eta medikuei dei egin die. Azkenean, baina, ospitalean hil da

Slobodan Praljak Bosniako kroaziarren komandante ohia hil da Hagako ospitale batean, Antzinako Jugoslaviarako Nazioarteko Auzitegia bere kontrako epaia ematen ari zen unean pozoia edan ondoren. Praljaki ezarritako 20 urteko kartzela zigorra berretsi dio auzitegiak. Gertatukoaren ostean, epaileak saioa eten du eta medikuei dei egin die. Azkenean, ordea, Hagako ospitale batean hil da.

Ontzi batean gordetzen zuen pozoia edan aurretik, ez dela gerra kriminala eta ez duela zigorra onartzen oihu egin du. "Praljak jenerala ez da gerra kriminala eta ez dut epaia onartzen", esan du Praljakek epaia entzutean.

Beste sei kiderekin batera, 2013an epaitu eta Bosniako Gerrako (1992-1995) krimenengatik zigortu zuten, eta horren kontrako helegitea aurkeztu zuen.

Epaileak esertzeko agindu dio eta epaia irakurtzen jarraitu du. Praljakek pozoia edan duela oihu egin du kroaziarrez eta haren abokatuak gertatutakoaz ohartarazi du epailea.

Orduan, epaileak saioa eten du eta Praljak ospitalera eraman dute. Azkenean, ordea, ospitalean hil dela jakinarazi dute Kroaziako hainbat hedabidek.

Londresek 45.000 eta 55.000 milioi euro artean ordainduko dizkio EBri brexitagatik

'Telegraph' egunkariaren arabera, Europar Batasunetik alde egiteko Erresuma Batuak ordaindu beharreko kopurua adostu dute Londreseko eta Bruselako negoziatzaileek

Londreseko eta Bruselako negoziatzaileek oinarrizko akordioa lortu dute Erresuma Batuak Europar Batasunetik ateratzeko ordaindu behar duen kopuruaren inguruan, The Telegraph egunkari britainiarraren arabera. Horren esanetan, 45.000 eta 55.000 milioi euro artean (40.000 eta 49.000 euro libra) ordainduko dizkio Erresuma Batuak Europar Batasunari brexitagatik. Dena den, The Guardian egunkari britainiarrak beste zenbateko bat eman du: 64.000 milioi euro.

Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroa Bruselara joango da astelehenean eta Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidentearekin elkartuko da. Bilera horren ostean, akordioari buruzko xehetasunak jakinaraztea aurreikusten da.

Europar Batasunetik alde egiteko britainiarrek ordaindu beharreko kopurua da bi aldeen arteko negoziazioetan oztoporik handiena; izan ere, hori adostu arte Batasuneko ordezkariek ez dute bigarren fasera igaro nahi.

Abenduaren 14ko eta 15eko goi-bileran Europar Batasunak brexitaren negoziazioaren bigarren faseari argi berdea ematea espero du Theresa Mayk. Bigarren fase horretan, Erresuma Batuaren eta Europar Batasunaren etorkizuneko harreman komertziala izango dute hizpide.

EBko gainerako 27 herrialdeek ez dute hurrengo urratsa egin nahi hiru gaitan pausoak eman arte: fakturaren zenbatekoa, herritarren eskubideak eta Irlandaren eta Ipar Irlandaren arteko mugaren estatusa.

Baliko Aireportua berriz ireki dute, hiru egunez sumendiagatik itxita egon ostean

Azkenik, instalazioa normaltasunera itzuli ahal izan da, errauts hodeiengatik hiru egunez etenda egon eta gero. Ehunka hegaldi kudeatzen ditu egunean, Indonesiako nagusiena baita

Baliko Ngurah Rai Nazioarteko Aireportuak ateak zabaldu ditu gaur, asteazkena, hiru egunez Agung sumendiaren erupzioagatik itxita egon eta gero.

Hondamendiak Kudeatzeko Agentzia Nazionalaren informazio zuzendariak baieztatu dio Eferi instalazioa zabalik dagoela hango 15:00etatik (08:00ak, gurean) aurrera.

Agintariek, gainera, laranja maila ezarri dute (altuena -gorria- baino maila bat gutxiago), aireportuan bildu eta gaurko baldintzak aztertu eta gero, Turismo Ministerioak ohar baten bidez adieraz duenez.

Astelehenean, Baliko Aireportuko operatzaileak instalazioak ixtea erabaki zuen berriz, "sumendiaren errautsek" hegazkinen motorretan eragin zezaketelako, istripu arriskua areagotuta.

100.000 bidaiari baino gehiagori eragin die aireportuaren itxierak, 900 hegalditan ondorioak izan baititu.

Bali Indonesiako helmuga turistiko nagusia da. Artxipelago indonesiarra "Su Eraztunean" kokatzen da, Ozeano Barean, mugimendu sismiko eta sumendi kopuru handiko leku batean. Tamaina gutxiko milaka dardara zenbatzen dituzte urtean.

Ipar Koreak AEBko edozein puntu jo dezakeen misil berri bat jaurti du

Misilak 950 km egin ditu, eta orbitaren punturik urrunean 4.475 km-ko altueran izan da. Ipar Koreako misil batek inoiz lortutako altuera handiena da

Ipar Koreak Hwasong-15 deitutako kontinente arteko misil balistiko berri bat jaurti du. Misilak bonba nuklear bat eraman eta "Estatu Batuetako lurralde osora hel" liteke.

Azken bi hilabete eta erdian egindako lehen jaurtiketa izan da. Oraingo honetan, baina, aurreko marka guztiak gainditu dituzte.

Telebista publikoan emititu dute Ipar Korean. Horretan, aurkezleak zehaztu du misilak 950 km-ko distantzia bete duela, 4.475 km-ko apogeoarekin. Datu horiek bat datoz Seul, Washington eta Tokioko gobernuek darabilten datuekin.

Horren arabera, hortaz, Ipar Koreako misil batek inoiz lortutako altuerarik handiena litzateke eta aurrerapauso garrantzitsua da Piongiangen armen industrian.

Jaurtiketaren angelua oso zabala izan denez, adituek uste dute 13.000 km egin litzakeela ohiko jaurtiketa batean, hau da, Washington edo AEBko edozein leku jotzeko moduan egongo litzateke.

Azkeneko misila irailaren 15ean jaurti zuen Ipar Koreak. Japoniako iparraldea zeharkatu zuen, itsasora erori aurretik.

Azken hilabeteetan gero eta handiagoa izan da Ipar Korearen eta AEBren arteko tentsioa.

Misilak jaurti ez ezik, Piongiangek entsegu nuklearra ere egin zuen irailean, orain arte egindako handiena. Hidrogeno bonba bat arrakastaz probatu zuela esan zuten orduan Ipar Koreatik.

Testuinguru honetan, nazioarteak zorroztu egin ditu Ipar Korearen aurkako zigorrak, baina Kim Jong Unen Gobernuak errefusatu egin du armagintza programa bertan behera uztea.

Bali, errauts hodei, ur-lurrinezko zutabe eta sismoen artean

Errautsak 22 herritan eragin du jada eta hego-mendebalderantz abiatu da. Atzo, 60.000 bidaiariren hegaldietan izan zuen eragina alertak; gaur ere itxita egongo da aireportua

Bali Indonesiako uhartea 1963az geroztik errepikatu ez den egoeran da berriz. Orduan, Agung sumendiak urtebete inguru eman zuen erupzioan eta 1.100 pertsona hil zituen.

Oraingo honetan, ez dago hildakorik, baina sumendiaren jarduerak herrialdea geldiarazi eta milaka eta milaka pertsonak ihes egitea eragin du, eta are gehiago izatea espero da.

Ngurah Rai Baliko nazioarteko aireportua gaur ere itxita egongo da (bigarren eguna) alerta dela eta.

Hondamendiak Kudeatzeko Agentzia Nazionalaren informazio zuzendariaren esanetan, Agungek erupzioan jarraitzen du eta errauts hodeiak eragiten ditu kraterraren gainetik 2.500 eta 3.000 metro artean igota, baita ur-lurrinezko zutabeak ere. Horrez gain, mugimendu sismiko ugari daude.

Bozeramaleak azaldu duenez, erupzio handiagoak izateko arriskua "gora egiten ari da", Sumendi eta Geologia Arriskua Arintzeko Zentroak atzo alerta mailarik handiena ezarri ostean, baina azpimarratu du ezinezkoa dela intentsitatea aurreikustea.

Errauts hodeiek sumenditik gertu dauden 22 herriri eragin die dagoeneko, eta hego-mendebalderantz abiatu da, Cempaka zikloi tropikalaren presio baxuek erakarrita, Java irlatik gertu.

Baliko aireportuak nazioarteko eta nazio barruko 445 hegaldi bertan behera utzi zituen, horrek 59.000 bidaiariri eragin zien. Sumendiaren errautsa hegazkinen motorretan sartzeko arriskua dago eta, horrela, istripu bat eragin dezakeelako.

Indonesiako agintariek atzo 90.000 eta 100.000 herritarrak ebakuatu behar izango dituztela adierazi zuten, hain zuzen, Agung sumenditik 10 km-ko itzulinguruan bizi direnak. Halere, horietako batzuek uko egin diote etxetik alde egiteari.

Bali Indonesiako helmuga turistiko nagusia da. Artxipelago indonesiarra "Su Eraztunean" kokatzen da, Ozeano Barean, mugimendu sismiko eta sumendi kopuru handiko leku batean. Tamaina gutxiko milaka dardara zenbatzen dituzte urtean.

Glifosatoa erabiltzeko baimena 2022ra arte luzatu du EBk

Macronek iragarri du Frantzian glifosatoa erabiltzea debekatu egingo duela. Glifosatoa herbizida bat da eta osasunerako kaltegarria dela ohartarazi dute hainbat erakundek

Europar Batasunak glifosatoa herbizidaren lizentzia 2022. urtera arte luzatzea onartu du, 18 herrialderen babesarekin. Egungo baimena abenduaren 15ean amaitzen zen.

Aurretik hainbat saio egin zituzten, baina ez ziren akordio batera heltzeko gai izan. Hori dela eta, gaur Europako Batzordea bildu da gai polemikoa aztertzeko. Hasiera batean, baimena hamar urtez luzatzea nahi zuten glifosatoaren aldekoek, baina azkenean, 2022ra arteko lizentzia ematea erabaki dute.

Orain arteko bozketetan ez bezala, Alemaniak, Poloniak, Bulgariak eta Errumaniak ekimenaren aldeko botoa eman dute gaurkoan eta horrek ahalbidetu du Europako Batzordearen proposamenak aurrera egitea.

Alde bozkatu duten gainerako herrialdeak hauek izan dira: Espainia, Danimarka, Txekiar Errepublika, Estonia, Irlanda, Letonia, Lituania, Hungaria, Holanda, Eslovakia, Eslovenia, Finlandia, Suedia eta Erresuma Batua.

Kontra bozkatu dutenak: Belgika, Grezia, Frantzia, Kroazia, Italia, Txipre, Luxenburgo, Malta eta Austria. Portugal, berriz, abstenitu egin da.

Bestalde, Enmanuel Macronek iragarri du beharrezkoak diren neurriak hartuko dituela glifosatoaren erabilera Frantzian debekatzeko. Alternatiba eraginkor bat agertzean edo gehienez hiru urte barru, glifosatoa galarazita izango dela agindu du.

Munduan gehien erabiltzen den herbizida da glifosatoa. Multinazionalek erabiltzen dute eta pestizida horren erabilera zalantzan jarri dute hainbat erakundek, osasunerako kaltegarria delako.

Europan nahiz Ameriketako Estatu Batuetan produktu horren erabilera auzitegira eraman dute.

Hegoafrikako Auzitegi Gorenak bikoiztu egin du Oscar Pistoriusen kartzela-zigorra

13 urte eta bost hilabetekoa izango da, hasierako kartzela-zigorra (sei urtekoa) "oso barkabera" baitzen Estatuaren iritziz. Atletak neska-laguna hil zuen 2013an

Hegoafrikako Auzitegi Gorenak bikoiztu egin du Oscar Pistorius atletaren kartzela-zigorra ostiral honetan; izan ere, sei urtekoa jarri zioten, baina 13 urte eta bost hilabetekoa izatea erabaki dute orain. Estatuaren iritziz, orain arte ezarrita zuen zigorra "oso barkabera" zen.

2016ko uztailean sartu zuten kartzelan Pistorius, Reeva Steenkamp bere neska-lagunaren hilketaren errudun izatea egotzita; 2013ko San Valentin egunean gertatu zen, eta gertakariak ikusmin handia sortu zuen mundu osoan.

Ostiral honetan, atleta ez zegoen auzitegian Gorenak jakinarazi dionean gutxienez 15 urteko kartzela-zigorra bete beharko duela, Hegoafrikako legea betez; Pistoriusek kartzelan emandako epea kendu dio zigorrari.

Hasiera batean, gizahilketa ausartegiagatik kondenatu zuten, eta bost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, baina sei urtera igo zuten gero, Gorenak hilketa izan zela ebatzita.

Reeva Steenkamp modeloaren familia pozik agertu da oraingo erabakiarekin; izan ere, horren ustez, "azkenean argi geratu da justizia nagusitu ahal dela Hegoafrikan".

Tiroketa alarma faltsu batek izua sortu du Londresko erdigunean

Bi metro geltoki itxi egin behar izan dituzte, baina ondoren berriro ireki dituzte, tiroketa zantzurik topatu ez dutelako

Londresko Poliziak hiriko erdiguneko bi metro-geltoki hustu ditu tiroketa-alerta batengatik, herritarren artean izua eraginda, baina handik gutxira ireki dituzte berriz, ez dutelako topatu susmagarririk ezta tiro zantzurik ere.

Hain zuzen ere, Oxford Circus geltokian eman dute tiroketa-alertaren berri, eta horixe da itxi dutenetako bat; bestea Bond Streeteko geltokia da, eta jendea ez pilatzeko hustu dute. Biak daude Londresko merkataritza-gunerik handienetako batean; dendak jendez gainezka zeuden, gainera, Black Friday ekimena egiten ari dira eta.

Bi gizonen arteko liskarra egon daiteke ostiralean Londresko Oxford Circus metroa geltokian bizi izan zen izu egoeraren atzean.

Ustezko eraso terrorista batetik ihesian, 16 lagun zauritu ziren. Horietako 8 ospitaleetan artatu behar izan zituzten zauri arinegatik, eta beste batek zauri larriagoa izan zuen hankan.

Gutxienez 305 lagun hil dira Egiptoko atentatuan

Iturri ofizialek adierazi dutenez, terroristek (25-30 lagunek osatutako talde bat zen) Estatu Islamikoaren banderak zeramatzaten, erasoa egin zutenean

Larunbat eguerdian zabaldutako datuen arabera, gutxienez 305 lagun hil dira Egipton, ostiralean Iparralde Sinai probintziako meskita batean egindako atentatuan; gainera, iturri ofizialek azaldu dutenez, terroristek (25-30 lagunek osatutako talde bat zen) Estatu Islamikoaren banderak zeramatzaten, erasoa gauzatu zutenean.

Dolu nazionaleko hiru egun izango ditu herrialdeak, larunbat honetatik aurrera, atentatuagatik. Erasoa Iparraldeko Sinai probintzian egin zuten, eta sufiak egoten ohi dira erasoa jasan duen meskitan. Herrialdeko historian, azken hamarkadetan behintzat, atentatu terroristarik larriena da.

Segurtasun-iturri batek esan duenez, erasotzaileek lehergailuak jarri zituzten meskitaren inguruan; sufiak joaten dira bertara, eta ostiraleko otoitza amaituta irten zirela leherrarazi zituzten. Ostirala egun sakratua da musulmanentzat.

Leherketen ostean, terroristak tirokatzen hasi ziren, iturriaren esanetan; horrek baieztatzen du bertaratu ziren lehen anbulantziei ere eraso zietela.

Iparraldeko Sinai probintzian 2014tik dago deituta larrialdi-egoera; izan ere, Wilayat Sina taldea dago bertan, alegia, Estatu Islamikoak Egipton duen adarra. Azken urteotan herrialdean izandako atentatu gehienak talde horrek eragin ditu.

Agintariek etxeratze-agindua ezarri dute, eta blokeo informatiboa ere badago; tokiko eta nazioarteko komunikabideek ez dute aukerarik meskitatik gertura hurbiltzeko.

Aurreko abendutik, hainbat atentatu izan dira Egipton, kristau koptoen aurka; herrialdea larrialdi-egoeran dago apiriletik, Niloren deltako bi eliza koptoren aurkako erasoengatik.

Desagertutako itsaspekoan eztanda bat izan dela baieztatu du Argentinak

44 tripulatzaileak bizirik topatzeko itxaropenak amaitu egin dira

Argentinako Armadak baieztatu egin du eztanda bat izan zela duela astebete desagertu zen 'San Juan' itsaspekoan, Atlantikoaren hegoaldetik nabigatzen ari zela. Austriako enbaxadoreak eman die informazioa.

Enrique Balbi Armadako bozeramaileak azaldu duenez, eztanda "laburra, bortitza, arraroa eta ez nuklearra" izan da, eta ez dakite zerk eragin duen. Horren esanetan, enbaxadoreak emandako datuak "bat datoz" AEBk eta beste hainbat herrialdek emandakoekin.

Horien arabera, hilaren 15ean, 10:31ean, zarata bat entzun zen, San Jorgeko golkoan, kostaldetik 430 kilometrora, 125 kilometro karratuko eremu batean.

Armadak indartu egingo du bilaketa operazioa. "Hortaz, bilatzen jarraitzen dugu. Itsaspekoa eta 44 militarrak non dauden jakin arte", esan du, Argentinako hedabideen arabera.

Testuinguru honetan, senideak ezkor dira, eta tripulatzaileak hiltzat eman dituzte. Gainera, salatu egin dute agintariek krisi honetan egindako kudeaketa.

Antza denez, itsaspekoak matxura larria izan zuen 2014an. "Ez dakit zer pentsatu", esan du beste senide batek, agintarien kudeaketari buruz.

Rohingyak etxera itzuliko dira Banglades eta Birmaniaren arteko itun bati esker

Herrialdetik kanpo dauden guztiek formulario bat bete beharko dute berraberriratu aurretik. 800.000 bat pertsonak ihes egin dute, haien kulturaren aurkako errepresioagatik

Birmaniako eta Bangladesko gobernuek rohingyen krisialdia konpontzeko ituna sinatu dute eta, horrela, ehunka mila rohingya Rajine Birmaniako estatura itzuli ahal izango dira, abuztuaren 25ean indarkeriagatik hasitako exodoaren ostean, Birmaniako Gobernuko iturri batek adierazi duenez.

"Prest gaude lehenbailehen bueltan ekartzeko, Bangladesek agiriak helarazi eta gero", azaldu du Lan, Immigrazioa eta Biztanleria Ministroko idazkariak, berraberriratze prozesua abiarazteko bete behar dituzten agirien inguruan.

Rajine Birmaniako estatuan indarkeria oldea hasi zenetik, abuztuan, 800.000 bat rohingyak ihes egin dute Bangladesera, hain zuzen, ondo ondoan dagoen herrialdera.

NBEko Giza Eskubideen ordezkariak salatu duenez, Birmaniako agintariek Rajinen rohingyen aurka egiten ari diren oldarraldi militarra "garbiketa etniko hutsa" da.

Betiko kartzela Mladicentzat, genozidioa eta gizateriaren aurkako krimenak egotzita

Mladic Bosniako hiritarrekin amaitzeko asmoa zuen talde kriminal bateko kidea zela ondorioztatu du epaileak

Betiko kartzela-zigorra ezarri diote Ratko Mladic militar ohi serbobosniarrari, genozidioa eta gizateriaren aurkako krimenak leporatuta. Jugoslavia ohirako Nazioarteko Zigor Auzitegiak ebatzi du epaia.

Ratko Mladic militar ohi serbobosniarrak Bosniako gudan (1992 eta 1995 artean) musulmanak eta kroaziarrak suntsitzeko "asmo kriminala" zuela adierazi du Auzitegiko presidenteak.

Epailearen esanetan, Bosniako zibilekin amaitzeko asmoa zuen "talde kriminal" bateko kidea zen.

Horrez gain, Sarajevoko sarraskia agindu izana leporatu dio, hirian bizi ziren hiritar musulmanak suntsitzea "proposatu eta agindu" baitzuen.

Epaia entzutean, "hipertentsio krisia" jasan du Mladicek, saioa atzeratzea eskatzeaz gain. Horren ondorioz, epaileak aretotik bota du.

Ratko Mladic errugabetzat jo du bere burua.

Hego Atlantikoan desagertutako itsaspekoaren berririk ez dago

'ARA San Juan' urpekoa orain bost egun desagertu zen, 44 tripulanterekin

Hego Atlantikoan desagertutako ARA San Juan itsaspekoaren berririk ez dagoela jakinarazi dute. Astelehenean zarata bat antzeman zuten arren, Argentinako Armadak asteartean zabaldu duenez, zarata hori ez dator bat urpeko ontzi batek egin dezakeenarekin. Hala ere, zalantzarik ez izateko, beste miaketa bat egingo dutela jakinarazi du. ARA San Juan urpeko ontzia azaroaren 15ean (asteazkena) desagertu zen, barruan 44 tripulatzaile zituela.

Itsaspekoa bilatzeko lanetan parte hartzen ari diren ontziek Patagonian, penintsulatik 360 kilometrora, 200 metroko sakoneran, "zarata bat" antzeman zutela jakinarazi zuten astelehen arratsaldean, hilaren 20an.

Puntu hori, hain zuzen, itsaspekoak egin behar zuen ibilbidean dago, joan den asteko astelehenean atera baitzen Ushuaiatik Mar del Platarako bidean.

Ostiralean, berriz, Armadak jakitera eman zuen asteazkenean izan zutela azkenengoz itsaspekoaren berri, eta ostegunean abiatu zituzten hura bilatzeko lanak.

Larunbatean, itsaspekoa aurkitzeko esperantza piztu zen, Defentsa Ministerioak satelite bidezko komunikazioak antzeman zituela adierazi eta gero, baina Armadak astearte honetan baieztatu duenez, ez dute itsaspekoaren berririk.

Gaur itzultzekoa da Mnangagwa Zimbabwera, eta ostiralean presidente kargua hartuko du

Presidenteorde ohiak herrialdetik ihes egin zuen azaroaren 6an, kargutik kendu eta gero. Geroztik Hegoafrikan egon da bere bizitza arriskuan zegoelako, salatu zuenez

Emmerson Mnangagwa Zimbabweko presidenteorde ohia Harare itzuliko da gaur, asteazkena, eta presidente karguaz jabetuko da hurrengo ostiralean, hain zuzen, Robert Mugabek bat-batean kargutik kentzeko erabakiak azaroaren hasieran eragin zuen krisialdi politikoari amaiera emanez.

Presidenteorde ohiak herrialdetik ihes egin zuen azaroaren 6an, kargutik kendu eta gero. Geroztik Hegoafrikan egon da bere bizitza arriskuan zegoelako, salatu zuenez.

Mugabek, azkenik, dimisioa iragarri zuen atzo, Indar Armatuek eta ZANU/BF koalizioak hainbat astez presioa sartu ondoren. Ia 40 urte eman ditu boterean Mugabek.

Krisialdi politikoa Mugabek Manangagwa Gobernutik atera zuenean piztu zen. Ekintza horrekin, Grace Mugabe presidentearen emazteari ateak zabaldu zizkion, Zimbabweko Presidentetzarako gidaritza hartzeko.

Indar Armatuek herrialdea hartu zuten aurreko astean, Hararen eta horren inguruan tankeak jarriz. Une horrez geroztik, Mugabe eta bere emaztea euren etxean egon dira irten ezinik, antza, haien dimisioaren baldintzak negoziatzen.

Irakeko Auzitegi Gorenak bertan behera utzi du Kurdistango erreferendumaren emaitza

Kurdistango erreferenduma "konstituzioaren aurka" doala esan du Irakeko Auzitegi Gorenak

Kurdistango erreferenduma "konstituzioaren aurka" doala esan du astelehen honetan Irakeko Auzitegi Gorenak; hortaz, bertan behera utzi ditu irailaren 25ean Kurdistanen egindako galdeketaren emaitzak eta ondorioak.

Masud Barzani presidente kurduak deitu zuen kontsulta, eta bertako Parlamentuak berretsi zuen ondoren, baina, Irakeko Gobernuaren ustez, galdeketa Konstituzioaren aurkakoa zen. Hautesleen ia % 92k independentziaren alde bozkatu zuten orduan Irakeko Kurdistanen egindako erreferendumean.

Bagdadeko eta Erbileko (Kurdistango hiriburua) gobernuen arteko elkarrizketa politikoa berriro abiarazteko eskakizun nagusia erreferendumaren emaitzak bertan behera uztea izan da. Horren ondorioz, galdeketa martxan jartzeagatik ezarritako zigor ekonomikoa ere indargabetu dute.

Azaroaren 6an, Irakeko Auzitegi Gorenak Konstituzioaren lehen artikulua interpretatu eta Irakeko lurralde batasunaren alde egin zuen, Konstituzioaren artikulu batek ere ez baitu sezesioa onartzen. Kurdistango Gobernuak interpretazio hori onartu zuen, eta "Erbilen eta Bagdaden arteko liskar guztiak konpontzeko elkarrizketa abiatzeko abiapuntua izan behar du", adierazi zuen.

Ignacio Ellacuriaren ustezko hiltzailea Espainiaratuko du AEBko Justiziak

Edozein momentutan bidaliko dute Inocente Montano Defentsa ministro eta koronel ohia, AEBko Auzitegi Gorenak hartutako erabakia irmoa baita

AEBko Auzitegi Gorenak baimendu egin du Inocente Montano El Salvadorreko Defentsa ministro eta koronel ohia Espainiara estraditatzea, bost jesuita hiltzea egotzita, tartean Ignacio Ellacuria, El Salvadorreko Gerra Zibilean (1980-1992).

Auzitegi Gorenaren bozeramale batek adierazi duenez, gortearen presidenteak babestu du Montano Espainiaratzea, defentsaren helegite bat ukatuta. Montanok estradizioa eteten saiatu da, 2016an Ipar Karolinako epaile batek oniritzia eman ostean.

Edozein momentutan gertatu liteke Espainiara bidaltzea, AEBko Auzitegi Goreneko erabakia irmoa delako, hau da, ez dute helegiterik aurkeztu eta, gainera, Estatu Departamentuak Montano Espainiaratzeko agindua sinatu du dagoeneko.

Montanok 74 urte ditu eta 1989ko azaroaren 19an egindako sarraskia agintzea leporatu diote. Egun horretan, El Salvadorreko soldadu batzuek Ignacio Ellacuria Portugaleteko jesuita, Unibertsitate Zentroamerikarraren (UCA) errektore eta Liberazioaren Teologiaren sortzailea hil zuten, baita beste zazpi pertsona ere.

Orduan, "heriotzaren eskuadroi" bat jesuiten Unibertsitateko Artzai Zentroan sartu zen, han zeudenak lorategira irtenarazi zituzten eta ahoz behera jartzea agindu zieten. Biharamunean, hilik topatu zituzten, gorputzean hainbat tiro zituztela. Espainiako beste lau apaiz eta El Salvadorreko bat ere hil zuten. Era berean, sukaldaria eta 16 urteko alaba ere hil ziren sarraskian.

Montanok bi urte eta gehiago eman ditu estradizioaren gainean behin betiko erabakia jaso arte, Ipar Karolinako espetxe batean. Kartzela horretan 21 hilabeteko zigorra bete zuen erresidentzia baimenaren gainean gezurra esateagatik, El Salvadorrera ez itzultzearren, sarraskiagatik erantzun beharko zuelako.

Zimbabweko Armadaren fakzio batek kolpe militarra eman du

Matxinoek ukatu egin dute Estatu kolpea eman izana, baina tankeak hedatu dituzte eta Mugabe presideneta eta hiru ministro atxilotu dituzte

Zimbabweko Armadaren fakzio batek herrialdearen kontrola hartu du, soldaduak eta tankeak kaleetan eta eraikin ofizialen aurrean hedatuta. Matxinoek ukatu egin dute Estatu kolpea eman izana, baina gutxienez hiru ministro eta Robert Mugabe presidentea atxilotuta dituzte.

Tankeak astearte iluntzean hedatu ziren, eta harrezkero nahastea da nagusi eta hainbat tiro eta eztanda entzun dira Harare hiriburuan. Une honetan ez dago argi Mugaberen eta haren familiaren egoera zein den. Matxinoek esan dute presidentea “ondo” dagoela, eta badirudi etxean dutela giltzapetuta. Grace emaztea non dagoen da beste zalantza bat. Iturri batzuek diote Namibiara ihes egin duela, baina beste batzuek, ordea, senarrarekin gatibu dagoela.

Nazioartea adi dago, eta zalantzak dira nagusi. Adibidez, Erresuma Batuak nabarmendu du ez duela garbi Mugabek agintean jarraitzen duen hala kargutik kendu duten, eta eskualdeko herrialdeek gatazka modu baketsuan konpontzea eskatu dute. Testuinguru honetan, Emmerson Mnangagwa presidente ohia herrialdera itzuli da.

Hain justu, Grace Mugaberen eta Emmerson Mnangagwaren arteko lehia da krisiaren jatorria. Izan ere, presidenteak Mnangagwa kargugabetu zuen, eta askok uste dute hori egin zuela emaztea bere ondorengoa bihur dadin. Matxinoak presidenteorde ohiaren aldekoak dira.

Horrenbestez, kolpe militarraren atzea dagoena Robert Mugabe presidentearen ondorengotza da, 93 urte baititu dagoeneko.

Armadaren fakzio bat Grace Mugaberen aldekoa da, eta, beste bat, Mnangagwaren aldekoa, eta presidenteordearen jarraitzaileek kolpe militarra eman dute, Estatu kolpea dela ukatu badute ere.

Bi lagun hil dituzte Maastrichten labanaz egindako bi erasotan

Bi lagun hil dituzte Maastrichten labanaz egi...
Bi lagun hil dituzte Maastrichten labanaz egindako bi erasotan

Gutxienez bi pertsona hil dira eta be...
0:41 min.

Gutxienez bi pertsona hil dira eta beste hainbat zauritu dituzte Maastrichten labanaz egindako bi erasotan, Poliziak jakinarazi duenez.

Poliziak ikerketa bat jarri du abian, baina oraingoz ez dute argitu bi gertakariak lotuta dauden edo ez. Erasoetako bat hiriaren ipar-mendebaldeko auzo batean jazo da eta hainbat lagun zauritu dira. Handik hurbil eta minutu gutxira egin dute bigarren erasoa: bi pertsona hil dituzte labankadaz. Poliziak eta anbulantziak bertaratu dira gertakariaren tokira.

2017/12/15

Venezuelako oposizioak jaso du Europako Parlamentuaren Sajarov saria

Venezuelako oposizioak jaso du Europako Parla...
Venezuelako oposizioak jaso du Europako Parlamentuaren Sajarov saria

Julio Borgesek eta Antonio Ledezmak d...
2:00 min.

Julio Borgesek eta Antonio Ledezmak deia egin diote Europar Batasunari Venezuelako hauteskundeetan behaketa misio bat bidaltzeko

Borges Venezuelako Asanblea Nazionaleko presidenteak eta Ledezma Caracaseko alkate ohiak Europako Parlamentuaren Sajarov Saria jaso dute, Venezuelako oposizioaren izenean, askatasunaren alde egindako borrokagatik. Euroganberan egindako hitzaldian, Borgesek deia egin dio Europar Batasunari Venezuelako hauteskundeetan behaketa misio bat bidaltzeko. Borgesen esanetan, milioika pertsona pobreziaren biktima dira Venezuelan, eta Maduroren Erregimenari egotzi dio hori. “Askok zakarrontzietan bilatu behar dituzte elikagaiak”, adierazi du. Bestalde, Ledezmak esan du sariak indarra eta energia ematen diela demokraziaren alde borroka egiten ari diren venezuelarrei. Gainera, espetxean preso dagoen Leopoldo Lopezen mezu bat irakurri du, eta honek konpromisoa eskatu dio Europari presoak askatzeko. Gaurko ekitaldian ez dute parte hartu Europako Ezker Batuko 20 bat eurodiputatuk, tartean IUren bostek.

2017/12/14

Trumpek base bat ezarri nahi du Ilargian, handik Martera iritsi ahal izateko

Trumpek base bat ezarri nahi du Ilargian, han...
Trumpek base bat ezarri nahi du Ilargian, handik Martera iritsi ahal izateko

Gizakia Ilargira itzultzea ekarriko d...
1:34 min.

Gizakia Ilargira itzultzea ekarriko duen programa bat sinatu zuen AEBko presidenteak

Donald Trump AEBko presidenteak NASAren estrategia berria sinatu zuen astelehen honetan, eta, horren ondorioz, gizakia Ilargira itzuliko da, 1972an azkenekoz zapaldu ondoren. Hain zuzen ere, base bat ezarri nahi du bertan Trumpek, handik Martera iritsi ahal izateko. "Sinatzen ari naizen aginduak AEBren espazio programaren norabidea aldatuko du. 1972tik aurrenekoz, astronauta estatubatuarrak Ilargira itzultzeko lehen pausoa da”, esan du agintariak, Etxe Zurian egindako ekitaldi batean. Horren esanetan, Ilargian izango duten zeregina ez da soilik izango bandera aztarnak uztea, base bat ezartzea izango baitu helburu, Martera joateko. Azkenekoz, 1972an bidali zituen astronautak Lur planetatik kanpora AEBk. Apolo 17 misioarekin egin zuen. Orduan, Cernan eta Schmitt astronautek hiru ibilaldi egin zituzten Ilargian. Schmitt (85 urte) Etxe Zuriko ekitaldian izan zen.

2017/12/13

Korsikako nazionalistek gehiengo absolutua lortu dute bigarren itzulian

Korsikako nazionalistek gehiengo absolutua lo...
Korsikako nazionalistek gehiengo absolutua lortu dute bigarren itzulian

Gilles Simeoni autonomistak eta Jean-...
1:23 min.

Gilles Simeoni autonomistak eta Jean-Guy Talamoni independentistak osatutako zerrendek gehiengoa eskuratu dute gaur Korsikan izandako eskualde-hauteskundeetan

Korsikako nazionalistek gehiengo absolutua lortu dute igande honetan izandako eskualde-hauteskundeen bigarren itzulian. Horrela, alderdi nazionalistek indartsu ikusten dute euren burua datozen hiru urteetan Korsikarako autonomia-estatutua Frantziako Gobernuarekin negoziatu ahal izateko. Gilles Simeoni autonomistak eta Jean-Guy Talamoni independentistak osatutako koalizioak (Pè a Corsica) bozen % 56,5 eskuratu ditu bigarren itzulian, emaitza ofizialen arabera. Lehenengo itzuliko emaitzekin alderatuta, aurrera egin dute nabarmen, botoen % 45,36 lortu baitzituzten orduan. Aurreko astean kanpoan geratu zen beste zerrenda nazionalista bat, ez baitzuen nahikoa boto lortu. Ondorioz, asteburu honetako hauteskundeetan boto asko zerrenda batetik bestera igaro dira. Gainera, bigarren itzulian, lehenengoan bezala, abstentzio handia izan da: % 47,4koa.

2017/12/12

Lau pertsona zauritu dituzte New Yorken izandako atentatu saiakera batean

Lau pertsona zauritu dituzte New Yorken izand...
Lau pertsona zauritu dituzte New Yorken izandako atentatu saiakera batean

Ustezko egilea Akayed Ullah (27 urte)...
1:57 min.

Ustezko egilea Akayed Ullah (27 urte) dela baieztatu dute hiriko agintariek emandako prentsaurrekoan

New Yorkeko suhiltzaileek baieztatu dutenez, lau pertsona zauritu dira hiriko autobus-geltoki nagusian izandako leherketa batean. Atentatu saiakeraren ustezko egilea Akayed Ullah (27 urte) dela baieztatu dute hiriko agintariek emandako prentsaurrekoan. Larrien zauritu den pertsona dela ere argitu dute. Ez dute zauritutako biktimen larritasunaren berri eman. Halaber, ez dute zehaztu leherketaren ondorioz zauritu diren, edo jendea ihes irten denean. Bertako komunikabideek zehaztu dutenez, susmagarriak bigarren lehergailu bat zeraman soinean, baina ez du eztandarik egin. Hala ere, iturri ofizialek ez dute baieztatu. Gertakaria 08:00etan (13:00 GMT) jazo da, lanera joateko puntako orduan, alegia. Etxe Zuriko bozeramaileak Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) Kongresuari egotzi dio New Yorkeko atentatuaren errua, Donald Trump presidente estatubatuarrak migrazio politikak gogortzeko egindako proposamena ez babesteagatik. "Kongresuak zerbait egin izan balu, halakorik ez litzateke gertatuko", adierazi du. Donald Trump AEBko presidenteak gaur ziurtatu duenez, migrazio politika aldatzea premiazkoa da. Trumpen esanetan, ustezko erasotzailea familia bateratzeko bisa bati esker sartu zen AEBn.

2017/12/12

Trumpek Migrazioaren Itun Globaletik atera du AEB, ez delako bateragarria politikoki

Trumpek Migrazioaren Itun Globaletik atera du...
Trumpek Migrazioaren Itun Globaletik atera du AEB, ez delako bateragarria politikoki

Presidente estatubatuarraren esanetan...
1:39 min.

Presidente estatubatuarraren esanetan, New Yorkeko Deklarazioaren "planteamendu" nagusia ez da bateragarria AEBko subiranotasunarekin

Donald Trumpen Gobernuak alde egin du NBEaren Migrazioaren gaineko Munduko Itunetik, migrazio-politikekin bateraezina delako eta, hortaz, bere subiranotasunarekin bateragarria ez dela argudiatuta. Barack Obamaren Gobernuak hartu zuen konpromisoa, aurreko legealdian. New Yorken Adierazpenean (horretan oinarritzen da ituna) "immigrazioari eta errefuxiatuei buruzko politika estatubatuarrekin, eta Trumpen Administrazioaren immigrazio politikarekin, bat ez datorren disposizio asko daude", esan zuen AEBk NBEn duen ordezkaritzak. Nazioarteko buruzagiek joan-etorri ziurragoak, ordenatuagoak eta legalagoak bermatzeko neurri sorta bat negoziatzea adostu zuten ebazpenean. Testuak 193 herrialderen sinadura jaso zuen. Ekimena Mexikok eta Suitzak bultzatu zuten, eta Barack Obama presidente estatubatuarraren babesa ere jaso zuen. Gainera, Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusiaren iritzian datorren urteko erronkarik nagusienetakoa izango da. Halere, Trumpek herrialdea itunetik ateratzea "erabaki" zuen, ordezkaritzaren esanetan. Aurreikusi dutenez, itun horrek herrialde guztien babesa jasoko du 2018ko irailean, Batzorde Nagusiak estatuburuekin eta gobernuburuekin egingo duen gailur batean. Batzorde Nagusiaren presidenteak penagarritzat jo du Estatu Batuetako erabakia. Bere ustean, "oinarrizko" aktorea da ituna egiteko orduan, "esperientzia" historikoa duelako, eta nazioarteko etorkin gehien hartzen dituen herrialdea delako.

2017/12/05

Bruselak eta Londresek ez dute lortu

Bruselak eta Londresek ez dute lortu 'brexit'...
Bruselak eta Londresek ez dute lortu 'brexit'aren lehen fasearen inguruko akordiorik

Hala ere, datozen egunotan adostasuna...
0:49 min.

Hala ere, datozen egunotan adostasuna lortzea espero dute bai Jean-Claude Junckerrek eta baita Theresa Mayk ere

Europar Batasunak eta Erresuma Batuak ez dute lortu astelehen honetan 'brexit'aren lehen fasearen inguruko itunik, gai gehienetan elkar ulertu arren. Lau orduko bilera egin dute Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak eta Jean-Claude Juncker Europar Batzordeko presidenteak astelehen honetan. Akordioa lortu ez duten arren, Junckerrek esan du ez dela porrota izan eta negoziazioen azken txanparen egoeratzat jo du. Aste honetan zehar akordioa lortzea espero duela gaineratu du. Ildo horretan, Mayk defendatu du konstruktiboa izan dela hitzordua eta adierazi du aurrera egin dutela neurri handi batean. Gai askotan elkar ulertzen dugu, azpimarratu du.

2017/12/05

Nazionalistek irabazi dute Korsikako hauteskundeen lehen itzulia

Nazionalistek irabazi dute Korsikako hautesku...
Nazionalistek irabazi dute Korsikako hauteskundeen lehen itzulia

Pe a Corsica alderdiak botoen % 45 es...
1:44 min.

Pe a Corsica alderdiak botoen % 45 eskuratu ditu. Eskuin erregionalista izan da bigarren indar, alde nabarmenarekin (ia % 15)

Pe a Corsica (Korsikaren alde) koalizio nazionalista gailendu da Korsikako eskualde hauteskundeetan, botoen % 45,36 jasota, emaitza ofizial eta behin betikoen arabera. Lehen itzulia egin zuten atzo, eta abenduaren 10ean egingo dute bigarrena. Datorren igandean zer gerta ere, litekeena da koalizioak gehiengo zabala izatea Korsikako Asanblean. "Emaitza erabateko tsunami demokratikoa da, eta 2015eko abenduan nazionalistek lortutako garaipena baieztatzera eta handitzera dator", nabarmendu du Gilles Simeoni buruzagi nazionalistak. Duela bi urte botoen % 35,34 lortu zituen koalizioak bigarren itzulian. Koalizioko kideak datorren igandean berriro euren alde egiteko deia egin die korsikarrei. "Helburua legitimotasuna izatea da, gai gako batzuen inguruan negoziatzeko: gure hizkuntzaren koofizialtasuna, egoiliarren estatusa edota amnistia", azaldu du. Alde nabarmenera, botoen % 14,97rekin koalizio eskuin erregionalista geratu da. Horien ostean, Errepublikanoak (% 12,77) eta Eliseoarekin lerrokatuta dagoen Errepublika Martxan (% 11,26) geratu dira. Parte-hartzea % 52,17koa izan da, 2015ekoa baino zazpi puntu txikiagoa.

2017/12/04

Salbuespen-egoera Hondurasen, hauteskundeen osteko krisiaren ondorioz

Salbuespen-egoera Hondurasen, hauteskundeen o...
Salbuespen-egoera Hondurasen, hauteskundeen osteko krisiaren ondorioz

Dozenaka manifestari eta polizia zaur...
1:36 min.

Dozenaka manifestari eta polizia zauritu dira Hondurasen, asteazkean hasitko protesten eraginez

Hondurasko Gobernuak 10 eguneko salbuespen-egoera ezarri du larunbat honetan, azaroaren 26ko hauteskundeen ostean oposizioak iruzurra salatzeko abiatutako indarkeria eta bandalismo jarduerak gelditzeko. Hala adierazi du Hondurasko Gobernuko ministro koordinatzaileak, irrati-telebista kate nazional batean. "Agindua indarrean dagoela, ezin izango da herrialdean libre ibili, 18:00etatik 06:00etara", zehaztu du. Dozenaka manifestari eta polizia zauritu dira Hondurasen, joan den asteazkenaz gero izandako liskarren eta jabego publiko zein pribatuen aurkako jarduera bandalikoen eraginez. Diktaduraren aurkako Oposizioko kideek deitu dituzte manifestazioak. Salvador Nasralla aurkeztu dute presidente izateko hautagai gisa, eta hauteskundeetan iruzurra jasan izana salatu dute. Hauteskundeetako erakundeak kontaketa berezia ipiniko du martxan larunbat honetan, milatik gora hauteskunde agiri zenbatzeko. Hala, presidente hautatua nor izango den erabaki ahal izango du: Juan Orlando Hernandez Alderdi Nazionaleko hautagaia ala Salvador Nasralla oposizioko hautagaia.

2017/12/04

Hego Koreak eta AEBk inoiz egin dituzten maniobra handienak abiarazi dituzte

Hego Koreak eta AEBk inoiz egin dituzten mani...
Hego Koreak eta AEBk inoiz egin dituzten maniobra handienak abiarazi dituzte

230 gerra hegazkin eta AEBko 12.000 s...
1:42 min.

230 gerra hegazkin eta AEBko 12.000 soldadu inguru parte hartzen ari dira maniobretan. Ipar Koreak esan du are gehiago igotzen ari direla tentsioa

Hego Koreako eta Estatu Batuetako Armadek haien historian inoiz egindako maniobrarik handienak abiarazi dituzte gaur, astelehenean, penintsulan tentsioa areagotuta, eta Piongiangek egindako abisuen aurrean. Maniobrek bost egun iraungo dute eta Piongiangek azken misila jaurti eta astebete baino gutxiagora hasi dituzte. Azken misil horrek, Seulen arabera, 13.000 kmrainoko ibilbidea egin dezake eta AEBko lurraldeko edozein puntu jotzeko ahalmena dauka. Maniobretan 230 gerra-hegazkin eta 12.000 militar estatubatuar inguru parte hartzen ari dira. Hego Koreako Defentsa Ministerioaren esanetan, maniobren helburua "elkarrekin egindako operazioak hobetzea" da. Gainera, horietan, hainbat gerra egoera erreproduzituko dituzte. Besteak beste, Ipar Koreako helburu nuklear eta armategien aurkako bonbardaketak simulatuko dituzte. AEBko Armadak, bestalde, azpimarratu duenaren arabera, operazioen gaitasuna hobetu eta bi herrialdeen eraginkortasuna handitzeko diseinatutako ariketa militarrak dira abiarazi dituztenak. Horren aurrean, Ipar Koreako Gobernuak ohartarazi du asteburuan maniobra berriek are gehiago handituko dutela eskualdean dagoen tentsioa. "Gupidarik gabeko erantzuna" eman dezaketela esan du. Bi Koreek gerran jarraitzen du teorian, armistizio bakarra sinatu dutelako, 1950 eta 1953 urteen artean elkarri oldartu ostean.

2017/12/04

Argentinako Armadak hiltzat jo ditu

Argentinako Armadak hiltzat jo ditu 'Ara San ...
Argentinako Armadak hiltzat jo ditu 'Ara San Juan' itsaspekoko 44 kideak

Agintariek bertan behera utzi dute er...
1:52 min.

Agintariek bertan behera utzi dute erreskate operazioa, baina urpekoa bilatzeko lanei eutsiko diete

Argentinako Armadak bertan behera utzi ditu Ara San Juan urpekoa erreskatatzeko lanak, bertan zihoazen Armadako 44 kideak hilda daudela iritzita. Itsaspeko argentinarra azaroaren 15ean desagertu zen Patagoniako uretan, Atlantikoan. Dena den, urpekoa bilatzeko lanei eutsiko diete. Argentinako Armadako bozeramaileak jakinarazi duenez, agintariek eten egin dute itsaspekoan zihoazen 44 marinelak erreskatatzeko operazioa. "Ez da erreskaterik egingo", azaldu du. Gaineratu duenez, gomendatu baino bi aldiz egun gehiago luzatu da bilaketa. Hala ere, ontziaren bila jarraituko dutela ziurtatu du. Albistearen berri izan ostean, Ara San Juan itsaspekoan zihoazen 44 marinelen senideak malko artean atera dira Argentinako Armadak Mar del Plata hirian duen egoitzatik. Itsaspekoak azaroaren 15ean egin zuen azken komunikazioa, San Jorge golkoaren inguruan, Argentinako Patagoniatik 432 kilometrora, hain zuzen ere. Ikerketari esker jakin ahal izan denez, ura sartu zen aireztapen sisteman, eta horrek zirkuitulabur bat eta sute bat eragin zituen. Bilaketa operazioan, hainbat herrialdetako taldeek hartu dute parte, eta "anomalia hidroakustiko bat" atzeman zuten. Argentinako agintarien arabera, baliteke itsaspekoan izandako leherketa baten soinua izatea.

2017/12/01

Hiru pertsona hil eta hainbat zauritu dituzte Pakistango unibertsitate batean

Hiru pertsona hil eta hainbat zauritu dituzte...
Hiru pertsona hil eta hainbat zauritu dituzte Pakistango unibertsitate batean

Hildakoak atentatuaren egileak lirate...
1:22 min.

Hildakoak atentatuaren egileak lirateke. Erasoa TTP Pakistango talde taliban nagusiak hartu du bere gain. Zaurituetako zortzi ikasleak dira

Gutxienez hiru erasotzaile hil eta 25 pertsona zauritu dira Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) talde taliban pakistandarrak Peshawarko Unibertsitatearen aurka egindako atentatu batean, hainbat iturri ofizialen arabera. Armadaren Informazio Bulegoak ohar baten bidez adierazi duenez, hiru terroristak Peshawarko Unibertsitateko Nekazaritza Departamentuan sartu dira, eta tiro egin diete. Peshawarko poliziak esan duenaren arabera, 25 dira zaurituak, eta horietako zortzi ikasleak dira. Halaber, hainbat polizia zauritu dira erasoan. Horiez gain, segurtasuneko kide bat eta kazetari bat ere omen daude zaurituen artean. Polizia horren esanetan, "burka zeramaten hiru terrorista" hiru gurpileko taxi batean sartu dira unibertsitate horretako Nekazaritza Departamentuan, eta tiro egin dute. Leku horretan, ikasleentzako aterpetxea ere badago. Armadak soldaduak bidali ditu, eta bertara iritsi direnean, tiro egin dute erasotzaileen aurka. Tehreek-e-Taliban Pakistan talde talibanak bere gain hartu du erasoa, mezu baten bidez, eta atentatua TTPko hiru kidek egin dutela baieztatu du.

2017/12/01

Ipar Korearekin harremanak etetea eskatu die AEBk gainerako herrialdeei

Ipar Korearekin harremanak etetea eskatu die ...
Ipar Korearekin harremanak etetea eskatu die AEBk gainerako herrialdeei

Gainera, gerra egotekotan, "erregimen...
1:50 min.

Gainera, gerra egotekotan, "erregimen ipar-korearrak erabat suntsituta" bukatuko duela esan du. Hawaiin, eraso nuklearraz ohartarazten zuten sirena hotsak entzungo dira berriz datorren ostiralean

Ipar Korearekin era guztietako harremanak etetea eskatu diete Estatu Batuek gainerako herrialdeei, Piongiangek egindako armen entseguen ondorioz eta, ohartarazi duenez, gerra hastekotan, "erregimen ipar-korearrak erabat suntsituta" bukatuko du. "Gaur, Ipar Korearekin loturak hausteko deia egiten diegu herrialde guztiei", esan du Nikki Haley AEBko ordezkariak NBEren Segurtasun Batzordearen bileran. Ordezkariak Piongiangekin diplomazia-harremanak haustea eskatu dio nazioarteari, inportazioak zein esportazioak geldiaraztea eta haien herrialdean lanean dauden behargin ipar-korearrak kanporatzea. Haleyk azpimarratu du Txinak gehiago egin behar duela eta, zehatz-mehatz, petroliorik ez saltzea eskatu dio. Era beran, Haleyk berretsi du mundu osoak "bihurtu den paria gisa" zuzendu behar zaiola Ipar Koreari eta, besteak beste, NBEren duen bozkatzeko eskubidea kendu. Halere, nabarmendu du AEBk ez duela gatazkarik hasi nahi eta erantsi du hasten bada Ipar Korearen "eraso ekintzengatik" izango dela. Gerra Hotza bukatu eta ia 30 urtera, aireko erasoez ohartarazten zuten sirena-hotsak entzungo dira berriz Hawaiin, agintariek simulakroa egitea erabaki eta gero, Ipar Korearen azken entsegua dela eta. Hori dela eta, hurrengo ostiralean, sirena horien soinu ezaguna, beste garai batean hiritarrak izutu eta alerta ematen zuena, munduko bazter horretan entzungai izango da berriz, 90ko hamarkadatik isilean egon ostean.

2017/11/30

Slobodan Praljak gerra kriminala hil da, epaiketan pozoia edan ostean

Slobodan Praljak gerra kriminala hil da, epai...
Slobodan Praljak gerra kriminala hil da, epaiketan pozoia edan ostean

Antzinako Jugoslaviarako Nazioarteko ...
1:37 min.

Antzinako Jugoslaviarako Nazioarteko Auzitegiak 20 urteko kartzela zigorra ezartzen zion unean gertatu da. Epaileak saioa eten du eta medikuei dei egin die. Azkenean, baina, ospitalean hil da

Slobodan Praljak Bosniako kroaziarren komandante ohia hil da Hagako ospitale batean, Antzinako Jugoslaviarako Nazioarteko Auzitegia bere kontrako epaia ematen ari zen unean pozoia edan ondoren. Praljaki ezarritako 20 urteko kartzela zigorra berretsi dio auzitegiak. Gertatukoaren ostean, epaileak saioa eten du eta medikuei dei egin die. Azkenean, ordea, Hagako ospitale batean hil da. Ontzi batean gordetzen zuen pozoia edan aurretik, ez dela gerra kriminala eta ez duela zigorra onartzen oihu egin du. "Praljak jenerala ez da gerra kriminala eta ez dut epaia onartzen", esan du Praljakek epaia entzutean. Beste sei kiderekin batera, 2013an epaitu eta Bosniako Gerrako (1992-1995) krimenengatik zigortu zuten, eta horren kontrako helegitea aurkeztu zuen. Epaileak esertzeko agindu dio eta epaia irakurtzen jarraitu du. Praljakek pozoia edan duela oihu egin du kroaziarrez eta haren abokatuak gertatutakoaz ohartarazi du epailea. Orduan, epaileak saioa eten du eta Praljak ospitalera eraman dute. Azkenean, ordea, ospitalean hil dela jakinarazi dute Kroaziako hainbat hedabidek.

2017/11/30

Londresek 45.000 eta 55.000 milioi euro artean ordainduko dizkio EBri brexitagatik

Londresek 45.000 eta 55.000 milioi euro artea...
Londresek 45.000 eta 55.000 milioi euro artean ordainduko dizkio EBri brexitagatik

'Telegraph' egunkariaren arabera, Eur...
1:56 min.

'Telegraph' egunkariaren arabera, Europar Batasunetik alde egiteko Erresuma Batuak ordaindu beharreko kopurua adostu dute Londreseko eta Bruselako negoziatzaileek

Londreseko eta Bruselako negoziatzaileek oinarrizko akordioa lortu dute Erresuma Batuak Europar Batasunetik ateratzeko ordaindu behar duen kopuruaren inguruan, The Telegraph egunkari britainiarraren arabera. Horren esanetan, 45.000 eta 55.000 milioi euro artean (40.000 eta 49.000 euro libra) ordainduko dizkio Erresuma Batuak Europar Batasunari brexitagatik. Dena den, The Guardian egunkari britainiarrak beste zenbateko bat eman du: 64.000 milioi euro. Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroa Bruselara joango da astelehenean eta Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidentearekin elkartuko da. Bilera horren ostean, akordioari buruzko xehetasunak jakinaraztea aurreikusten da. Europar Batasunetik alde egiteko britainiarrek ordaindu beharreko kopurua da bi aldeen arteko negoziazioetan oztoporik handiena; izan ere, hori adostu arte Batasuneko ordezkariek ez dute bigarren fasera igaro nahi. Abenduaren 14ko eta 15eko goi-bileran Europar Batasunak brexitaren negoziazioaren bigarren faseari argi berdea ematea espero du Theresa Mayk. Bigarren fase horretan, Erresuma Batuaren eta Europar Batasunaren etorkizuneko harreman komertziala izango dute hizpide. EBko gainerako 27 herrialdeek ez dute hurrengo urratsa egin nahi hiru gaitan pausoak eman arte: fakturaren zenbatekoa, herritarren eskubideak eta Irlandaren eta Ipar Irlandaren arteko mugaren estatusa.

2017/11/29

Baliko Aireportua berriz ireki dute, hiru egunez sumendiagatik itxita egon ostean

Baliko Aireportua berriz ireki dute, hiru egu...
Baliko Aireportua berriz ireki dute, hiru egunez sumendiagatik itxita egon ostean

Azkenik, instalazioa normaltasunera i...
1:42 min.

Azkenik, instalazioa normaltasunera itzuli ahal izan da, errauts hodeiengatik hiru egunez etenda egon eta gero. Ehunka hegaldi kudeatzen ditu egunean, Indonesiako nagusiena baita

Baliko Ngurah Rai Nazioarteko Aireportuak ateak zabaldu ditu gaur, asteazkena, hiru egunez Agung sumendiaren erupzioagatik itxita egon eta gero. Hondamendiak Kudeatzeko Agentzia Nazionalaren informazio zuzendariak baieztatu dio Eferi instalazioa zabalik dagoela hango 15:00etatik (08:00ak, gurean) aurrera. Agintariek, gainera, laranja maila ezarri dute (altuena -gorria- baino maila bat gutxiago), aireportuan bildu eta gaurko baldintzak aztertu eta gero, Turismo Ministerioak ohar baten bidez adieraz duenez. Astelehenean, Baliko Aireportuko operatzaileak instalazioak ixtea erabaki zuen berriz, "sumendiaren errautsek" hegazkinen motorretan eragin zezaketelako, istripu arriskua areagotuta. 100.000 bidaiari baino gehiagori eragin die aireportuaren itxierak, 900 hegalditan ondorioak izan baititu. Bali Indonesiako helmuga turistiko nagusia da. Artxipelago indonesiarra "Su Eraztunean" kokatzen da, Ozeano Barean, mugimendu sismiko eta sumendi kopuru handiko leku batean. Tamaina gutxiko milaka dardara zenbatzen dituzte urtean.

2017/11/29

Ipar Koreak AEBko edozein puntu jo dezakeen misil berri bat jaurti du

Ipar Koreak AEBko edozein puntu jo dezakeen m...
Ipar Koreak AEBko edozein puntu jo dezakeen misil berri bat jaurti du

Misilak 950 km egin ditu, eta orbitar...
2:04 min.

Misilak 950 km egin ditu, eta orbitaren punturik urrunean 4.475 km-ko altueran izan da. Ipar Koreako misil batek inoiz lortutako altuera handiena da

Ipar Koreak Hwasong-15 deitutako kontinente arteko misil balistiko berri bat jaurti du. Misilak bonba nuklear bat eraman eta "Estatu Batuetako lurralde osora hel" liteke. Azken bi hilabete eta erdian egindako lehen jaurtiketa izan da. Oraingo honetan, baina, aurreko marka guztiak gainditu dituzte. Telebista publikoan emititu dute Ipar Korean. Horretan, aurkezleak zehaztu du misilak 950 km-ko distantzia bete duela, 4.475 km-ko apogeoarekin. Datu horiek bat datoz Seul, Washington eta Tokioko gobernuek darabilten datuekin. Horren arabera, hortaz, Ipar Koreako misil batek inoiz lortutako altuerarik handiena litzateke eta aurrerapauso garrantzitsua da Piongiangen armen industrian. Jaurtiketaren angelua oso zabala izan denez, adituek uste dute 13.000 km egin litzakeela ohiko jaurtiketa batean, hau da, Washington edo AEBko edozein leku jotzeko moduan egongo litzateke. Azkeneko misila irailaren 15ean jaurti zuen Ipar Koreak. Japoniako iparraldea zeharkatu zuen, itsasora erori aurretik. Azken hilabeteetan gero eta handiagoa izan da Ipar Korearen eta AEBren arteko tentsioa. Misilak jaurti ez ezik, Piongiangek entsegu nuklearra ere egin zuen irailean, orain arte egindako handiena. Hidrogeno bonba bat arrakastaz probatu zuela esan zuten orduan Ipar Koreatik. Testuinguru honetan, nazioarteak zorroztu egin ditu Ipar Korearen aurkako zigorrak, baina Kim Jong Unen Gobernuak errefusatu egin du armagintza programa bertan behera uztea.

2017/11/29

Bali, errauts hodei, ur-lurrinezko zutabe eta sismoen artean

Bali, errauts hodei, ur-lurrinezko zutabe eta...
Bali, errauts hodei, ur-lurrinezko zutabe eta sismoen artean

Errautsak 22 herritan eragin du jada ...
2:22 min.

Errautsak 22 herritan eragin du jada eta hego-mendebalderantz abiatu da. Atzo, 60.000 bidaiariren hegaldietan izan zuen eragina alertak; gaur ere itxita egongo da aireportua

Bali Indonesiako uhartea 1963az geroztik errepikatu ez den egoeran da berriz. Orduan, Agung sumendiak urtebete inguru eman zuen erupzioan eta 1.100 pertsona hil zituen. Oraingo honetan, ez dago hildakorik, baina sumendiaren jarduerak herrialdea geldiarazi eta milaka eta milaka pertsonak ihes egitea eragin du, eta are gehiago izatea espero da. Ngurah Rai Baliko nazioarteko aireportua gaur ere itxita egongo da (bigarren eguna) alerta dela eta. Hondamendiak Kudeatzeko Agentzia Nazionalaren informazio zuzendariaren esanetan, Agungek erupzioan jarraitzen du eta errauts hodeiak eragiten ditu kraterraren gainetik 2.500 eta 3.000 metro artean igota, baita ur-lurrinezko zutabeak ere. Horrez gain, mugimendu sismiko ugari daude. Bozeramaleak azaldu duenez, erupzio handiagoak izateko arriskua "gora egiten ari da", Sumendi eta Geologia Arriskua Arintzeko Zentroak atzo alerta mailarik handiena ezarri ostean, baina azpimarratu du ezinezkoa dela intentsitatea aurreikustea. Errauts hodeiek sumenditik gertu dauden 22 herriri eragin die dagoeneko, eta hego-mendebalderantz abiatu da, Cempaka zikloi tropikalaren presio baxuek erakarrita, Java irlatik gertu. Baliko aireportuak nazioarteko eta nazio barruko 445 hegaldi bertan behera utzi zituen, horrek 59.000 bidaiariri eragin zien. Sumendiaren errautsa hegazkinen motorretan sartzeko arriskua dago eta, horrela, istripu bat eragin dezakeelako. Indonesiako agintariek atzo 90.000 eta 100.000 herritarrak ebakuatu behar izango dituztela adierazi zuten, hain zuzen, Agung sumenditik 10 km-ko itzulinguruan bizi direnak. Halere, horietako batzuek uko egin diote etxetik alde egiteari. Bali Indonesiako helmuga turistiko nagusia da. Artxipelago indonesiarra "Su Eraztunean" kokatzen da, Ozeano Barean, mugimendu sismiko eta sumendi kopuru handiko leku batean. Tamaina gutxiko milaka dardara zenbatzen dituzte urtean.

2017/11/28

Glifosatoa erabiltzeko baimena 2022ra arte luzatu du EBk

Glifosatoa erabiltzeko baimena 2022ra arte lu...
Glifosatoa erabiltzeko baimena 2022ra arte luzatu du EBk

Macronek iragarri du Frantzian glifos...
3:14 min.

Macronek iragarri du Frantzian glifosatoa erabiltzea debekatu egingo duela. Glifosatoa herbizida bat da eta osasunerako kaltegarria dela ohartarazi dute hainbat erakundek

Europar Batasunak glifosatoa herbizidaren lizentzia 2022. urtera arte luzatzea onartu du, 18 herrialderen babesarekin. Egungo baimena abenduaren 15ean amaitzen zen. Aurretik hainbat saio egin zituzten, baina ez ziren akordio batera heltzeko gai izan. Hori dela eta, gaur Europako Batzordea bildu da gai polemikoa aztertzeko. Hasiera batean, baimena hamar urtez luzatzea nahi zuten glifosatoaren aldekoek, baina azkenean, 2022ra arteko lizentzia ematea erabaki dute. Orain arteko bozketetan ez bezala, Alemaniak, Poloniak, Bulgariak eta Errumaniak ekimenaren aldeko botoa eman dute gaurkoan eta horrek ahalbidetu du Europako Batzordearen proposamenak aurrera egitea. Alde bozkatu duten gainerako herrialdeak hauek izan dira: Espainia, Danimarka, Txekiar Errepublika, Estonia, Irlanda, Letonia, Lituania, Hungaria, Holanda, Eslovakia, Eslovenia, Finlandia, Suedia eta Erresuma Batua. Kontra bozkatu dutenak: Belgika, Grezia, Frantzia, Kroazia, Italia, Txipre, Luxenburgo, Malta eta Austria. Portugal, berriz, abstenitu egin da. Bestalde, Enmanuel Macronek iragarri du beharrezkoak diren neurriak hartuko dituela glifosatoaren erabilera Frantzian debekatzeko. Alternatiba eraginkor bat agertzean edo gehienez hiru urte barru, glifosatoa galarazita izango dela agindu du. Munduan gehien erabiltzen den herbizida da glifosatoa. Multinazionalek erabiltzen dute eta pestizida horren erabilera zalantzan jarri dute hainbat erakundek, osasunerako kaltegarria delako. Europan nahiz Ameriketako Estatu Batuetan produktu horren erabilera auzitegira eraman dute.

2017/11/28

Hegoafrikako Auzitegi Gorenak bikoiztu egin du Oscar Pistoriusen kartzela-zigorra

Hegoafrikako Auzitegi Gorenak bikoiztu egin d...
Hegoafrikako Auzitegi Gorenak bikoiztu egin du Oscar Pistoriusen kartzela-zigorra

13 urte eta bost hilabetekoa izango d...
1:45 min.

13 urte eta bost hilabetekoa izango da, hasierako kartzela-zigorra (sei urtekoa) "oso barkabera" baitzen Estatuaren iritziz. Atletak neska-laguna hil zuen 2013an

Hegoafrikako Auzitegi Gorenak bikoiztu egin du Oscar Pistorius atletaren kartzela-zigorra ostiral honetan; izan ere, sei urtekoa jarri zioten, baina 13 urte eta bost hilabetekoa izatea erabaki dute orain. Estatuaren iritziz, orain arte ezarrita zuen zigorra "oso barkabera" zen. 2016ko uztailean sartu zuten kartzelan Pistorius, Reeva Steenkamp bere neska-lagunaren hilketaren errudun izatea egotzita; 2013ko San Valentin egunean gertatu zen, eta gertakariak ikusmin handia sortu zuen mundu osoan. Ostiral honetan, atleta ez zegoen auzitegian Gorenak jakinarazi dionean gutxienez 15 urteko kartzela-zigorra bete beharko duela, Hegoafrikako legea betez; Pistoriusek kartzelan emandako epea kendu dio zigorrari. Hasiera batean, gizahilketa ausartegiagatik kondenatu zuten, eta bost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, baina sei urtera igo zuten gero, Gorenak hilketa izan zela ebatzita. Reeva Steenkamp modeloaren familia pozik agertu da oraingo erabakiarekin; izan ere, horren ustez, "azkenean argi geratu da justizia nagusitu ahal dela Hegoafrikan".

2017/11/27

Tiroketa alarma faltsu batek izua sortu du Londresko erdigunean

Tiroketa alarma faltsu batek izua sortu du Lo...
Tiroketa alarma faltsu batek izua sortu du Londresko erdigunean

Bi metro geltoki itxi egin behar izan...
1:25 min.

Bi metro geltoki itxi egin behar izan dituzte, baina ondoren berriro ireki dituzte, tiroketa zantzurik topatu ez dutelako

Londresko Poliziak hiriko erdiguneko bi metro-geltoki hustu ditu tiroketa-alerta batengatik, herritarren artean izua eraginda, baina handik gutxira ireki dituzte berriz, ez dutelako topatu susmagarririk ezta tiro zantzurik ere. Hain zuzen ere, Oxford Circus geltokian eman dute tiroketa-alertaren berri, eta horixe da itxi dutenetako bat; bestea Bond Streeteko geltokia da, eta jendea ez pilatzeko hustu dute. Biak daude Londresko merkataritza-gunerik handienetako batean; dendak jendez gainezka zeuden, gainera, Black Friday ekimena egiten ari dira eta. Bi gizonen arteko liskarra egon daiteke ostiralean Londresko Oxford Circus metroa geltokian bizi izan zen izu egoeraren atzean. Ustezko eraso terrorista batetik ihesian, 16 lagun zauritu ziren. Horietako 8 ospitaleetan artatu behar izan zituzten zauri arinegatik, eta beste batek zauri larriagoa izan zuen hankan.

2017/11/27

Gutxienez 305 lagun hil dira Egiptoko atentatuan

Gutxienez 305 lagun hil dira Egiptoko atentat...
Gutxienez 305 lagun hil dira Egiptoko atentatuan

Iturri ofizialek adierazi dutenez, te...
2:10 min.

Iturri ofizialek adierazi dutenez, terroristek (25-30 lagunek osatutako talde bat zen) Estatu Islamikoaren banderak zeramatzaten, erasoa egin zutenean

Larunbat eguerdian zabaldutako datuen arabera, gutxienez 305 lagun hil dira Egipton, ostiralean Iparralde Sinai probintziako meskita batean egindako atentatuan; gainera, iturri ofizialek azaldu dutenez, terroristek (25-30 lagunek osatutako talde bat zen) Estatu Islamikoaren banderak zeramatzaten, erasoa gauzatu zutenean. Dolu nazionaleko hiru egun izango ditu herrialdeak, larunbat honetatik aurrera, atentatuagatik. Erasoa Iparraldeko Sinai probintzian egin zuten, eta sufiak egoten ohi dira erasoa jasan duen meskitan. Herrialdeko historian, azken hamarkadetan behintzat, atentatu terroristarik larriena da. Segurtasun-iturri batek esan duenez, erasotzaileek lehergailuak jarri zituzten meskitaren inguruan; sufiak joaten dira bertara, eta ostiraleko otoitza amaituta irten zirela leherrarazi zituzten. Ostirala egun sakratua da musulmanentzat. Leherketen ostean, terroristak tirokatzen hasi ziren, iturriaren esanetan; horrek baieztatzen du bertaratu ziren lehen anbulantziei ere eraso zietela. Iparraldeko Sinai probintzian 2014tik dago deituta larrialdi-egoera; izan ere, Wilayat Sina taldea dago bertan, alegia, Estatu Islamikoak Egipton duen adarra. Azken urteotan herrialdean izandako atentatu gehienak talde horrek eragin ditu. Agintariek etxeratze-agindua ezarri dute, eta blokeo informatiboa ere badago; tokiko eta nazioarteko komunikabideek ez dute aukerarik meskitatik gertura hurbiltzeko. Aurreko abendutik, hainbat atentatu izan dira Egipton, kristau koptoen aurka; herrialdea larrialdi-egoeran dago apiriletik, Niloren deltako bi eliza koptoren aurkako erasoengatik.

2017/11/27

Desagertutako itsaspekoan eztanda bat izan dela baieztatu du Argentinak

Desagertutako itsaspekoan eztanda bat izan de...
Desagertutako itsaspekoan eztanda bat izan dela baieztatu du Argentinak

44 tripulatzaileak bizirik topatzek...
2:15 min.

44 tripulatzaileak bizirik topatzeko itxaropenak amaitu egin dira

Argentinako Armadak baieztatu egin du eztanda bat izan zela duela astebete desagertu zen 'San Juan' itsaspekoan, Atlantikoaren hegoaldetik nabigatzen ari zela. Austriako enbaxadoreak eman die informazioa. Enrique Balbi Armadako bozeramaileak azaldu duenez, eztanda "laburra, bortitza, arraroa eta ez nuklearra" izan da, eta ez dakite zerk eragin duen. Horren esanetan, enbaxadoreak emandako datuak "bat datoz" AEBk eta beste hainbat herrialdek emandakoekin. Horien arabera, hilaren 15ean, 10:31ean, zarata bat entzun zen, San Jorgeko golkoan, kostaldetik 430 kilometrora, 125 kilometro karratuko eremu batean. Armadak indartu egingo du bilaketa operazioa. "Hortaz, bilatzen jarraitzen dugu. Itsaspekoa eta 44 militarrak non dauden jakin arte", esan du, Argentinako hedabideen arabera. Testuinguru honetan, senideak ezkor dira, eta tripulatzaileak hiltzat eman dituzte. Gainera, salatu egin dute agintariek krisi honetan egindako kudeaketa. Antza denez, itsaspekoak matxura larria izan zuen 2014an. "Ez dakit zer pentsatu", esan du beste senide batek, agintarien kudeaketari buruz.

2017/11/24

Rohingyak etxera itzuliko dira Banglades eta Birmaniaren arteko itun bati esker

Rohingyak etxera itzuliko dira Banglades eta ...
Rohingyak etxera itzuliko dira Banglades eta Birmaniaren arteko itun bati esker

Herrialdetik kanpo dauden guztiek for...
1:27 min.

Herrialdetik kanpo dauden guztiek formulario bat bete beharko dute berraberriratu aurretik. 800.000 bat pertsonak ihes egin dute, haien kulturaren aurkako errepresioagatik

Birmaniako eta Bangladesko gobernuek rohingyen krisialdia konpontzeko ituna sinatu dute eta, horrela, ehunka mila rohingya Rajine Birmaniako estatura itzuli ahal izango dira, abuztuaren 25ean indarkeriagatik hasitako exodoaren ostean, Birmaniako Gobernuko iturri batek adierazi duenez. "Prest gaude lehenbailehen bueltan ekartzeko, Bangladesek agiriak helarazi eta gero", azaldu du Lan, Immigrazioa eta Biztanleria Ministroko idazkariak, berraberriratze prozesua abiarazteko bete behar dituzten agirien inguruan. Rajine Birmaniako estatuan indarkeria oldea hasi zenetik, abuztuan, 800.000 bat rohingyak ihes egin dute Bangladesera, hain zuzen, ondo ondoan dagoen herrialdera. NBEko Giza Eskubideen ordezkariak salatu duenez, Birmaniako agintariek Rajinen rohingyen aurka egiten ari diren oldarraldi militarra "garbiketa etniko hutsa" da.

2017/11/23

Betiko kartzela Mladicentzat, genozidioa eta gizateriaren aurkako krimenak egotzita

Betiko kartzela Mladicentzat, genozidioa eta ...
Betiko kartzela Mladicentzat, genozidioa eta gizateriaren aurkako krimenak egotzita

Mladic Bosniako hiritarrekin amaitzek...
1:33 min.

Mladic Bosniako hiritarrekin amaitzeko asmoa zuen talde kriminal bateko kidea zela ondorioztatu du epaileak

Betiko kartzela-zigorra ezarri diote Ratko Mladic militar ohi serbobosniarrari, genozidioa eta gizateriaren aurkako krimenak leporatuta. Jugoslavia ohirako Nazioarteko Zigor Auzitegiak ebatzi du epaia. Ratko Mladic militar ohi serbobosniarrak Bosniako gudan (1992 eta 1995 artean) musulmanak eta kroaziarrak suntsitzeko "asmo kriminala" zuela adierazi du Auzitegiko presidenteak. Epailearen esanetan, Bosniako zibilekin amaitzeko asmoa zuen "talde kriminal" bateko kidea zen. Horrez gain, Sarajevoko sarraskia agindu izana leporatu dio, hirian bizi ziren hiritar musulmanak suntsitzea "proposatu eta agindu" baitzuen. Epaia entzutean, "hipertentsio krisia" jasan du Mladicek, saioa atzeratzea eskatzeaz gain. Horren ondorioz, epaileak aretotik bota du. Ratko Mladic errugabetzat jo du bere burua.

2017/11/23

Hego Atlantikoan desagertutako itsaspekoaren berririk ez dago

Hego Atlantikoan desagertutako itsaspekoaren ...
Hego Atlantikoan desagertutako itsaspekoaren berririk ez dago

'ARA San Juan' urpekoa orain bost egu...
1:42 min.

'ARA San Juan' urpekoa orain bost egun desagertu zen, 44 tripulanterekin

Hego Atlantikoan desagertutako ARA San Juan itsaspekoaren berririk ez dagoela jakinarazi dute. Astelehenean zarata bat antzeman zuten arren, Argentinako Armadak asteartean zabaldu duenez, zarata hori ez dator bat urpeko ontzi batek egin dezakeenarekin. Hala ere, zalantzarik ez izateko, beste miaketa bat egingo dutela jakinarazi du. ARA San Juan urpeko ontzia azaroaren 15ean (asteazkena) desagertu zen, barruan 44 tripulatzaile zituela. Itsaspekoa bilatzeko lanetan parte hartzen ari diren ontziek Patagonian, penintsulatik 360 kilometrora, 200 metroko sakoneran, "zarata bat" antzeman zutela jakinarazi zuten astelehen arratsaldean, hilaren 20an. Puntu hori, hain zuzen, itsaspekoak egin behar zuen ibilbidean dago, joan den asteko astelehenean atera baitzen Ushuaiatik Mar del Platarako bidean. Ostiralean, berriz, Armadak jakitera eman zuen asteazkenean izan zutela azkenengoz itsaspekoaren berri, eta ostegunean abiatu zituzten hura bilatzeko lanak. Larunbatean, itsaspekoa aurkitzeko esperantza piztu zen, Defentsa Ministerioak satelite bidezko komunikazioak antzeman zituela adierazi eta gero, baina Armadak astearte honetan baieztatu duenez, ez dute itsaspekoaren berririk.

2017/11/22

Gaur itzultzekoa da Mnangagwa Zimbabwera, eta ostiralean presidente kargua hartuko du

Gaur itzultzekoa da Mnangagwa Zimbabwera, eta...
Gaur itzultzekoa da Mnangagwa Zimbabwera, eta ostiralean presidente kargua hartuko du

Presidenteorde ohiak herrialdetik ihe...
1:43 min.

Presidenteorde ohiak herrialdetik ihes egin zuen azaroaren 6an, kargutik kendu eta gero. Geroztik Hegoafrikan egon da bere bizitza arriskuan zegoelako, salatu zuenez

Emmerson Mnangagwa Zimbabweko presidenteorde ohia Harare itzuliko da gaur, asteazkena, eta presidente karguaz jabetuko da hurrengo ostiralean, hain zuzen, Robert Mugabek bat-batean kargutik kentzeko erabakiak azaroaren hasieran eragin zuen krisialdi politikoari amaiera emanez. Presidenteorde ohiak herrialdetik ihes egin zuen azaroaren 6an, kargutik kendu eta gero. Geroztik Hegoafrikan egon da bere bizitza arriskuan zegoelako, salatu zuenez. Mugabek, azkenik, dimisioa iragarri zuen atzo, Indar Armatuek eta ZANU/BF koalizioak hainbat astez presioa sartu ondoren. Ia 40 urte eman ditu boterean Mugabek. Krisialdi politikoa Mugabek Manangagwa Gobernutik atera zuenean piztu zen. Ekintza horrekin, Grace Mugabe presidentearen emazteari ateak zabaldu zizkion, Zimbabweko Presidentetzarako gidaritza hartzeko. Indar Armatuek herrialdea hartu zuten aurreko astean, Hararen eta horren inguruan tankeak jarriz. Une horrez geroztik, Mugabe eta bere emaztea euren etxean egon dira irten ezinik, antza, haien dimisioaren baldintzak negoziatzen.

2017/11/22

Irakeko Auzitegi Gorenak bertan behera utzi du Kurdistango erreferendumaren emaitza

Irakeko Auzitegi Gorenak bertan behera utzi d...
Irakeko Auzitegi Gorenak bertan behera utzi du Kurdistango erreferendumaren emaitza

Kurdistango erreferenduma "konstituzi...
1:38 min.

Kurdistango erreferenduma "konstituzioaren aurka" doala esan du Irakeko Auzitegi Gorenak

Kurdistango erreferenduma "konstituzioaren aurka" doala esan du astelehen honetan Irakeko Auzitegi Gorenak; hortaz, bertan behera utzi ditu irailaren 25ean Kurdistanen egindako galdeketaren emaitzak eta ondorioak. Masud Barzani presidente kurduak deitu zuen kontsulta, eta bertako Parlamentuak berretsi zuen ondoren, baina, Irakeko Gobernuaren ustez, galdeketa Konstituzioaren aurkakoa zen. Hautesleen ia % 92k independentziaren alde bozkatu zuten orduan Irakeko Kurdistanen egindako erreferendumean. Bagdadeko eta Erbileko (Kurdistango hiriburua) gobernuen arteko elkarrizketa politikoa berriro abiarazteko eskakizun nagusia erreferendumaren emaitzak bertan behera uztea izan da. Horren ondorioz, galdeketa martxan jartzeagatik ezarritako zigor ekonomikoa ere indargabetu dute. Azaroaren 6an, Irakeko Auzitegi Gorenak Konstituzioaren lehen artikulua interpretatu eta Irakeko lurralde batasunaren alde egin zuen, Konstituzioaren artikulu batek ere ez baitu sezesioa onartzen. Kurdistango Gobernuak interpretazio hori onartu zuen, eta "Erbilen eta Bagdaden arteko liskar guztiak konpontzeko elkarrizketa abiatzeko abiapuntua izan behar du", adierazi zuen.

2017/11/21

Ignacio Ellacuriaren ustezko hiltzailea Espainiaratuko du AEBko Justiziak

Ignacio Ellacuriaren ustezko hiltzailea Espai...
Ignacio Ellacuriaren ustezko hiltzailea Espainiaratuko du AEBko Justiziak

Edozein momentutan bidaliko dute Inoc...
2:40 min.

Edozein momentutan bidaliko dute Inocente Montano Defentsa ministro eta koronel ohia, AEBko Auzitegi Gorenak hartutako erabakia irmoa baita

AEBko Auzitegi Gorenak baimendu egin du Inocente Montano El Salvadorreko Defentsa ministro eta koronel ohia Espainiara estraditatzea, bost jesuita hiltzea egotzita, tartean Ignacio Ellacuria, El Salvadorreko Gerra Zibilean (1980-1992). Auzitegi Gorenaren bozeramale batek adierazi duenez, gortearen presidenteak babestu du Montano Espainiaratzea, defentsaren helegite bat ukatuta. Montanok estradizioa eteten saiatu da, 2016an Ipar Karolinako epaile batek oniritzia eman ostean. Edozein momentutan gertatu liteke Espainiara bidaltzea, AEBko Auzitegi Goreneko erabakia irmoa delako, hau da, ez dute helegiterik aurkeztu eta, gainera, Estatu Departamentuak Montano Espainiaratzeko agindua sinatu du dagoeneko. Montanok 74 urte ditu eta 1989ko azaroaren 19an egindako sarraskia agintzea leporatu diote. Egun horretan, El Salvadorreko soldadu batzuek Ignacio Ellacuria Portugaleteko jesuita, Unibertsitate Zentroamerikarraren (UCA) errektore eta Liberazioaren Teologiaren sortzailea hil zuten, baita beste zazpi pertsona ere. Orduan, "heriotzaren eskuadroi" bat jesuiten Unibertsitateko Artzai Zentroan sartu zen, han zeudenak lorategira irtenarazi zituzten eta ahoz behera jartzea agindu zieten. Biharamunean, hilik topatu zituzten, gorputzean hainbat tiro zituztela. Espainiako beste lau apaiz eta El Salvadorreko bat ere hil zuten. Era berean, sukaldaria eta 16 urteko alaba ere hil ziren sarraskian. Montanok bi urte eta gehiago eman ditu estradizioaren gainean behin betiko erabakia jaso arte, Ipar Karolinako espetxe batean. Kartzela horretan 21 hilabeteko zigorra bete zuen erresidentzia baimenaren gainean gezurra esateagatik, El Salvadorrera ez itzultzearren, sarraskiagatik erantzun beharko zuelako.

2017/11/17

Zimbabweko Armadaren fakzio batek kolpe militarra eman du

Zimbabweko Armadaren fakzio batek kolpe milit...
Zimbabweko Armadaren fakzio batek kolpe militarra eman du

Matxinoek ukatu egin dute Estatu kolp...
2:41 min.

Matxinoek ukatu egin dute Estatu kolpea eman izana, baina tankeak hedatu dituzte eta Mugabe presideneta eta hiru ministro atxilotu dituzte

Zimbabweko Armadaren fakzio batek herrialdearen kontrola hartu du, soldaduak eta tankeak kaleetan eta eraikin ofizialen aurrean hedatuta. Matxinoek ukatu egin dute Estatu kolpea eman izana, baina gutxienez hiru ministro eta Robert Mugabe presidentea atxilotuta dituzte. Tankeak astearte iluntzean hedatu ziren, eta harrezkero nahastea da nagusi eta hainbat tiro eta eztanda entzun dira Harare hiriburuan. Une honetan ez dago argi Mugaberen eta haren familiaren egoera zein den. Matxinoek esan dute presidentea “ondo” dagoela, eta badirudi etxean dutela giltzapetuta. Grace emaztea non dagoen da beste zalantza bat. Iturri batzuek diote Namibiara ihes egin duela, baina beste batzuek, ordea, senarrarekin gatibu dagoela. Nazioartea adi dago, eta zalantzak dira nagusi. Adibidez, Erresuma Batuak nabarmendu du ez duela garbi Mugabek agintean jarraitzen duen hala kargutik kendu duten, eta eskualdeko herrialdeek gatazka modu baketsuan konpontzea eskatu dute. Testuinguru honetan, Emmerson Mnangagwa presidente ohia herrialdera itzuli da. Hain justu, Grace Mugaberen eta Emmerson Mnangagwaren arteko lehia da krisiaren jatorria. Izan ere, presidenteak Mnangagwa kargugabetu zuen, eta askok uste dute hori egin zuela emaztea bere ondorengoa bihur dadin. Matxinoak presidenteorde ohiaren aldekoak dira. Horrenbestez, kolpe militarraren atzea dagoena Robert Mugabe presidentearen ondorengotza da, 93 urte baititu dagoeneko. Armadaren fakzio bat Grace Mugaberen aldekoa da, eta, beste bat, Mnangagwaren aldekoa, eta presidenteordearen jarraitzaileek kolpe militarra eman dute, Estatu kolpea dela ukatu badute ere.

2017/11/17